700 fałszywych wiadomości w serbskich tabloidach w 2018 roku
Nagłówek fałszywej historii brzmi: „Analiza CIA: Putin broni Kosowa tak, jakby było rosyjskie”. Artykuł został opublikowany w Informerze w czerwcu 2018 r.
Według serbskiego portalu fact-checkingowego Raskrikavanje, w 2018 r. na pierwszych stronach trzech serbskich tabloidów (Informer, Alo i Srpski Telegraf) opublikowano ponad 700 fałszywych lub niezweryfikowanych informacji.
Te fałszywe lub
bezpodstawne artykuły informacyjne w głównej mierze promowały narracje na temat:
- silnego poparcia prezydenta Putina dla Serbii
Tak jak w poprzednich latach, najpopularniejszą
postacią polityczną przedstawianą na okładkach tabloidu Informer,
tuż po serbskim prezydencie Aleksandarze Vučiciu, jest rosyjski prezydent
Władimir Putin. Dominując na okładkach ponad 60 razy w 2018 r., Putin
korzysta z wyłącznie pozytywnego przekazu. Spośród 223 okładek
tabloid Srspki Telegraf miał 230 fałszywych wiadomości lub wiadomości bez jakiegokolwiek źródła
przytoczonego, a jedna piąta z tych informacji była poświęcona Władimirowi Putinowi i jego
przekazom wsparcia dla Serbii, Kosowa i prezydenta Vučicia.
Jeden artykuł opublikowany w Informer w czerwcu 2018 r., zatytułowany „Analiza CIA: Putin broni Kosowa, jakby było rosyjskie”, cytuje fragmenty raportu rzekomo napisanego przez analityków amerykańskiej agencji wywiadowczej. W raporcie stwierdzono, że Putin inter alia ma traktować kwestię Kosowa osobiście „tak, jakby była to ważna rosyjska kwestia narodowa”. CIA rzekomo zakończyła raport, do którego „Informer redakcja miała wgląd”, stwierdzeniem, że „Putin nie pozwoli, by Serbowie zostali ponownie upokorzeni i stracili wszystko”, odnosząc się do rosyjskiej roli w ochronie serbskich interesów w Kosowie. Tabloid twierdził ponadto, że cytowany raport został dostarczony do ambasady USA w Belgradzie. Ambasada USA zaprzeczyła jednak tym zarzutom i powiedziała Raskrikivanje: „nie otrzymaliśmy takiego raportu, ani też Informer nigdy nie skontaktował się z Ambasadą, aby potwierdzić jego treść, co jest powszechną praktyką wśród wiarygodnych dziennikarzy”.
- Retoryka wojenna i podżegające relacje na temat Kosowa
Według Stefana Janjicia, publicysty w Fake news Hunter (fake news tragač), w 2018 roku tabloidy Informer oraz Srpski Telegraf ogłosiły na swoich pierwszych stronach 265 przypadków wojny i konfliktów.47 z tych wymyślonych wojen miało zostać przeprowadzonych przez „Ustaszy” (pejoratywna nazwa Chorwatów), a 30 przez „Szyptarów” (pejoratywna nazwa kosowskich Albańczyków).
Informer na swoich stronach okładkowych twierdził, że Kosowarzy zaatakują Północne Kosowo do 25 kwietnia, a następnie ponownie do 15 grudnia ubiegłego roku; podawali też, że wojna w Kosowie rozpocznie się 15 grudnia. Żadne z tych sensacyjnych i bezpodstawnych zapowiedzi nie doszło do skutku.
Tabloid Alo twierdził, że Kosowo i Albania połączą się 1s stycznia 2019 roku, co również okazało się nieprawdą.
Te tabloidy rozwinęły liczne techniki manipulacji, takie jak wyrywanie czyichś słów z kontekstu, nieprecyzyjne przekazywanie wyników badań, stronnicze relacjonowanie, bezczelne kłamstwo oraz wymyślanie historii. Powody są różne — od promowania konkretnych celów politycznych po zwykłe zwiększanie liczby kliknięć i nakładu mediów.
Raskrikavanje to serbski portal fact-checkingowy, który sprawdza prawdziwość wiadomości publikowanych przez serbskie media oraz wypowiedzi serbskich polityków.Jest to projekt portalu KRIK, który od kilku lat informuje o przestępczości i korupcji.
Czytaj więcej:
Analiza dezinformacji na Bałkanach Zachodnich: brak źródeł wskazuje na potencjalną dezinformację
Rosyjskie wpływy w Czarnogórze: dezinformacja, groźby i próba zmiany reżimu
