Manipulacje informacjami i ataki dezinformacyjne Kremla na Ukrainę zaczęły się na długo przed rozpoczęciem pełnowymiarowej inwazji 24 lutego 2022 roku. Kontrolowany przez państwo rosyjski aparat manipulowania informacjami i ingerencji w informacje, od lat – a co najmniej od 2014 roku – fabrykował mity i fałszywe preteksty do inwazji na Ukrainę. Przypadki dezinformacji skierowanej przeciwko Ukrainie stanowią ponad 40% wszystkich przypadków odnotowanych w naszej bazie.
Ukraina nie tylko przetrwała brutalne rosyjskie ataki, ale też nie przestaje bronić fundamentalnych wartości, takich jak wolność, suwerenność i prawo do samostanowienia, pokazując światu prawdziwe znaczenie odwagi. Oprócz tego Ukraina stawia czoła bezprecedensowym prokremlowskim kampaniom dezinformacyjnym i manipulacjom informacjami, towarzyszącym zbrodniczej wojnie. Społeczność międzynarodowa nadal wspiera Ukrainę w walce o wolność i suwerenność, ale musi także dokładać wszelkich starań, aby demaskować nieprawdziwy obraz wojny budowany przez Rosję na kłamstwach i oszustwach.
Upłynęło wiele miesięcy, od kiedy Putin rozpoczął „trzydniową wojnę” przeciwko Ukrainie, spodziewając się zapewne szybkiego zwycięstwa lub wierząc w swoje własne kłamstwa i propagandę. Niestety wojna trwa nadal – zarówno na polu walki, jak i w przestrzeni informacyjnej. EUvsDisinfo przygotowało przegląd kremlowskich kłamstw z pierwszych 100 dni wojny i nadal monitoruje oraz analizuje prokremlowską dezinformację w swoich artykułach i cotygodniowym przeglądzie dezinformacji. Na przykład tutaj pokazujemy dwanaście mitów na temat rosyjskiej wojny.
Śledztwo ESDZ ujawniło globalny cyfrowy kanał służący do werbowania cudzoziemców do udziału w rosyjskiej wojnie, często poprzez wprowadzające w błąd oferty pracy i ukryty nabór do wojska.
Jak Kreml wykorzystuje dezinformację, aby usprawiedliwić bezprawne deportacje ukraińskich dzieci, zaprzeczać zbrodniom wojennym i manipulować międzynarodową opinią publiczną, jednocześnie utrudniając pociągnięcie sprawców do odpowiedzialności i powrót dzieci.
Narracje prokremlowskie były ukierunkowane na wybory na Węgrzech i w Bułgarii, szerzyły strach przed bronią jądrową oraz przedstawiały wsparcie UE dla Ukrainy jako czynnik przedłużający wojnę.
Jedną z broni hybrydowego arsenału Rosji przeciwko Ukrainie jest religia. Rosja wykorzystuje Kościół Prawosławny do prowadzenia destrukcyjnych działań w terenie, w tym poprzez kampanie zagranicznej manipulacji i ingerencji w informacje (FIMI).
Ukraina wyszła właśnie z najsurowszej zimy tej wojny, a jej system energetyczny został zniszczony przez nieustanne rosyjskie ataki, mające na celu zmuszenie mrozem ludności cywilnej do uległości. Trwająca równolegle kampania FIMI miała na celu przedstawienie przerw w dostawach energii jako dowodu słabości Ukrainy, podziałów i zmęczenia Europy – twierdzenia te zostały obalone przez nieustające wsparcie społeczne i rządowe na całym kontynencie.
Wojna w Iranie staje się nowym wektorem prokremlowskiej dezinformacji – łączącym konflikt z Ukrainą, podsycającym panikę energetyczną i kwestionującym wsparcie Zachodu.
Zależność Rosji od amerykańskiej technologii podważa narrację Kremla o niezwyciężonej potędze i powoduje spowolnienie działań na froncie.
Język jest kodem źródłowym tożsamości, sterującym myślami i sposobem wyrażania siebie. Atak na język ukraiński ma na celu wymazanie samego kodu źródłowego narodu. Język ukraiński przetrwał, odradzając się wielokrotnie, odrzucając narzucaną z zewnątrz symulację i niosąc ze sobą pełen ślad historii i kultury, które go poprzedzały.
Jeśli historia jest zgromadzonym zbiorem zapisów z przeszłości, to kultura jest procesem, który ożywia ją. Zbiór ten można porządkować, pomijać pliki, usuwać gałęzie – zmieniając to, co wydaje się arbitralne. W przypadku Ukrainy zmienione archiwa i przemieszczone artefakty miały na celu narzucenie innej wersji przeszłości. Jednak kultura nie opiera się na pojedynczej, autoryzowanej wersji; przywraca ona przycinane gałęzie i nadal tworzy znaczenia, nawet gdy zapis jest na siłę zmieniany.
Wyobraź sobie świat, w którym twoja przeszłość nie należy do ciebie – w której każde wydarzenie, każdy bohater, każde miasto może zostać wymazane i zastąpione scenariuszem napisanym przez kogoś innego. Dla Ukrainy nie jest to spekulacyjna fikcja, ale rzeczywistość polityczna, której nadal się opiera. Rosja tworzy nową historię Ukrainy, fałszując dokumenty i modyfikując archiwa, by dostosować je do swoich imperialnych planów.
W 2025 r. rosyjska dezinformacja koncentrowała się na projekcji siły w obliczu narastających ograniczeń. Media powiązane z Kremlem wyolbrzymiały niewielkie postępy na polu bitwy w Ukrainie, przedstawiając je jako decydujące zwycięstwa i wykorzystując inflację narracji o sukcesach do maskowania napięć militarnych i gospodarczych, kształtowania percepcji przed negocjacjami oraz kompensowania w przestrzeni informacyjnej słabości na miejscu.
19 grudnia 2025 r. prezydent Rosji Władimir Putin po raz kolejny wystąpił w swoim corocznym programie telewizyjnym „Bezpośrednia linia z Władimirem Putinem”, odpowiadając na pytania nadsyłane przez widzów. Przemówienia i publiczne wystąpienia Putina stanowią jeden z kluczowych filarów rosyjskich kampanii zagranicznej manipulacji informacjami i ingerencji (FIMI).
Unia Europejska nałożyła nowy pakiet sankcji wymierzonych w rosyjskie operacje hybrydowe, w tym skoordynowane kampanie dezinformacyjne i działania cybernetyczne. Na liście objętych sankcjami znalazła się m.in. Diana Panchenko, urodzona w Ukrainie postać medialna, którą Unia uznaje za propagandystkę prokremlowską, wykorzystującą formułę dziennikarstwa do wzmacniania narracji zgodnych z interesami państwa rosyjskiego.
Rosyjskie narracje przybierają różne formy i są dostosowane do różnych odbiorców. Jedną z najczęstszych strategii jest rozpowszechnianie teorii spiskowych, które obwiniają Zachód lub Ukrainę o najbardziej absurdalne rzeczy, jakie można sobie wyobrazić. Oto pięć z tych absurdów i obalenie twierdzeń, które się za nimi kryją.
Odmowa Putina zaakceptowania jakiegokolwiek pokoju, który ostatecznie nie doprowadzi do podporządkowania Ukrainy, nie jest niczym nowym. Od dziesięcioleci Kreml łączy puste słowa dyplomacji z kampaniami manipulacji informacyjnej i ingerencji zagranicznej (FIMI), przedstawiając Moskwę jako rozsądnego gracza, podczas gdy podważa suwerenność swoich sąsiadów.
Poważne niedobory wody stały się codzienną walką na okupowanych przez Rosję terytoriach Ukrainy, gdzie całe dzielnice godzinami stoją w kolejkach, by napełnić choć kilka butelek. Zamiast rozwiązywać problem, Moskwa reaguje propagandą i mglistymi obietnicami, które mają ukryć skalę kryzysu.
You’ve seen 15 of 309 articles
Load 15 more articles29 Oct 2022 · YouTube
3 Aug 2022 · YouTube
Przypadki umieszczone w bazie danych EUvsDisinfo opisują wiadomości znalezione w międzynarodowej przestrzeni informacyjnej, które uznano za przedstawiające stronniczy, wypaczony lub fałszywy obraz rzeczywistości oraz za służące rozpowszechnianiu istotnego prokremlowskiego przekazu. Niekoniecznie oznacza to, że wskazane media są powiązane z Kremlem lub że ich redakcje mają prokremlowskie poglądy, lub że celowo dążyły one do dezinformacji odbiorców. Materiały publikowane przez EUvsDisinfo nie stanowią oficjalnego stanowiska UE. Przedstawione informacje i opinie oparte są na doniesieniach medialnych i analizach przygotowanych przez grupę zadaniową East StratCom.
