Obalone: Mit „złotego wieku” państw bałtyckich w Związku Radzieckim

Podczas okupacji krajów bałtyckich przez Związek Radziecki Estończykom, Łotyszom i Litwinom wmawiano, że priorytetami są inwestycje w ludzi, potrzeby społeczne i budownictwo. Po upadku Związku Radzieckiego ten mit został wypaczony, a „niewdzięcznym krajom bałtyckim” przypominano, że Związek Radziecki „oderwał od siebie kawałek i im go dał” oraz że „Estończycy, którzy niczego nie produkowali, byli karmieni przez Związek Radziecki” albo — jak usłyszeliśmy w talk-show w rosyjskiej telewizji państwowej — „Powinniśmy wystawić Łotwie rachunek za budowę portów, przemysłu oraz gospodarki” (zob. poniższe wideo w sprawie tych twierdzeń). W zeszłym miesiącu w Disinformation Review odnotowaliśmy również twierdzenia, że „ludziom w państwach bałtyckich żyło się lepiej w Związku Radzieckim niż obecnie” (zob. tabelę)

Teraz istnieje dalszy solidny dowód na to, że te twierdzenia nie są prawdziwe. Gatis Krumins, łotewski historyk, odkrył szczegółowe raporty księgowe Banku Państwowego ZSRR z lat 1946–1991. Po przeanalizowaniu około 45 000 stron Krumins stwierdził, że w badanym okresie główne inwestycje w krajach bałtyckich trafiały na radzieckie wydatki wojskowe, a kraje bałtyckie raczej subsydiowały inne regiony Związku Radzieckiego. W przypadku Łotwy Krumins obliczył, że łącznie z budżetu ZSRR wydano na Łotwę 24,684 mld rubli, podczas gdy 40,645 mld trafiło do budżetu państwowego ZSRR.Sytuacja była podobna w Estonii i na Litwie.

Autor konkluduje: „Wydawanie całego zysku wytworzonego w gospodarce poza terytorium państw bałtyckich oraz jednoczesne nieproporcjonalnie wysokie wydatki wojskowe z dochodów generowanych w krajach bałtyckich w dużej mierze wyjaśniają coroczny wzrost społeczno-gospodarczego niedorozwoju w porównaniu z innymi rozwiniętymi krajami zachodnimi; mieszkańcy państw bałtyckich byli w stanie dorównać tym krajom pod względem jakości życia przed okupacją sowiecką”.

Przeczytaj badanie (po angielsku) i zobacz wideo o wyzwaniach badawczych (po rosyjsku z angielskimi napisami).