Niniejszy artykuł nie wyraża oficjalnego stanowiska ESDZ. ESDZ nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie informacji zawartych w publikacji.
Operacje informacyjne Komunistycznej Partii Chin mające na celu kształtowanie międzynarodowego postrzegania jej reżimu w Sinciangu
Komunistyczna Partia Chin (KPCh)[1] postrzega środowisko informacyjne jako mechanizm przekształcania krajobrazu geopolitycznego w sposób sprzyjający projekcji władzy politycznej państwa-partyjnego. Przewodniczący Xi udzielił partii mandatu do angażowania wszystkich zasobów państwa w to przedsięwzięcie, które obejmuje transnarodowe represje cyfrowe oraz nakładanie kosztów na tych, którzy ośmielają się krytykować partię, szczególnie w kwestiach wrażliwych, takich jak naruszenia praw człowieka w Sinciangu. W niniejszym artykule analizujemy trajektorię tych działań mających kształtować międzynarodowy dyskurs polityczny (zwłaszcza wokół polityki partii w Sinciangu), omawiamy zaangażowane zasoby oraz przedstawiamy podejście metodologiczne do oceny ich wpływu.
Operacje informacyjne Chin
Platformy mediów społecznościowych z Doliny Krzemowej po raz pierwszy przypisały tajne operacje informacyjne chińskiemu państwu w sierpniu 2019 roku. W Australijskim Instytucie Polityki Strategicznej (ASPI) uważnie śledzimy trajektorię jawnych i tajnych internetowych kampanii propagandowych Chin.
Kiedy zagłębiliśmy się w dane, odkryliśmy, że kampanie te były aktywne na Twitterze, próbując kształtować postrzeganie chińskiej diaspory od 2018 roku.Do czasu, gdy Twitter, Facebook i Google w 2019 roku wspólnie przypisały te działania państwu-partii, chińskie operacje informacyjne próbowały zdyskredytować dysydentów oraz ruch protestów w Hongkongu. Zastosowaliśmy analizę językową, aby wnioskować, do jakiej grupy odbiorców były kierowane te kampanie: do etnicznych Chińczyków mieszkających za granicą. Komunistyczna Partia Chin postrzega chińską diasporę jako wektor międzynarodowego wpływu.
Po początkowych seriach działań od 2018 roku państwowo-partyjni operatorzy działający w ukryciu nabrali pewności siebie. Skąd to wiemy? Operacje zwiększyły skalę działań i stały się pewniejsze w posługiwaniu się językiem angielskim. W działaniu dało się zauważyć dyscyplinę sugerującą dobrze finansowany i zorganizowany zespół operatorów. Na przykład, gdy przeanalizowaliśmy wzorce publikowania w zbiorze danych z 2019 roku, stwierdziliśmy, że aktywność miała w przeważającej mierze charakter operacyjny w godzinach pracy czasu pekińskiego, spadając w weekendy oraz w chińskie święta państwowe.To nie jest wzorzec publikowania, jakiego można by oczekiwać od sieci kont w mediach społecznościowych, których lokalizacje (zgłaszane samodzielnie) są geograficznie rozproszone na całym świecie.
Kwestie, na których ta aktywność początkowo się koncentrowała, były szerokimi tematami interesującymi aparat propagandowy państwa-partyjnego: protesty w Hongkongu; dysydenci tacy jak Gui Minhai, Yu Wensheng, Guo Wengui; oraz krajowe protesty weteranów Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (PLA).
W początkach 2020 r. ten zestaw zasobów został uzupełniony i zaczął przesuwać punkt ciężkości (zob. Rysunek 1) na tajwańskie wybory prezydenckie. Gdy Covid-19 zaczął rozprzestrzeniać się z Wuhan ponad granicami państw, państwo-partyjne zmobilizowało się, by kształtować międzynarodową percepcję. Chińskie tajne operacje informacyjne przeniosły uwagę na Covid-19, dostosowując swoją narrację do jawnej propagandy prowadzonej przez dyplomatów państwa-partyjnego oraz media państwowe.

Rysunek 1: Znormalizowany rozkład tematów od stycznia 2018 do kwietnia 2020 w danych z tajnej, powiązanej z chińskim państwem sieci
W miarę jak społeczność międzynarodowa coraz bardziej skupiała uwagę na naruszeniach praw człowieka przez KPCh w Sinciangu, partia ponownie zmobilizowała (zob. Rysunek 2) swoje zasoby, by kontestować środowisko informacyjne.Partia rozszerzała swoje zasoby w domenie informacyjnej, rozwijając państwowe media, sieć dyplomatów oraz tajne operacje informacyjne z udziałem influencerów i poprzez outsourcing do agencji public relations. Operacje wyłaniały się z wielu szczebli KPCh: zarówno z rządów regionalnych, jak i na szczeblu krajowym. Łącznie zasoby te działały na rzecz przekształcenia sposobu ujmowania kluczowych pojęć, takich jak prawa człowieka, rozwój gospodarczy i zwalczanie terroryzmu, oraz wykorzystywania podatności, takich jak kolonialne dziedzictwo Zachodu.

Rysunek 2: Podsumowanie tematyczne tekstu tweetów opublikowanych między grudniem 2019 r. a majem 2021 r. w dwóch chińskich, powiązanych z państwem sieciach
Ocena wpływu
W naszym najnowszym raporcie, Ocena wpływu operacji informacyjnych KPCh związanych z Sinciangiem, stwierdziliśmy, że operacje informacyjne KPCh skutecznie uciszały państwa, przedsiębiorstwa i organizacje społeczeństwa obywatelskiego na całym świecie oraz zniechęcały je do krytykowania dorobku KPCh i jej obecnych działań w zakresie praw człowieka.Zebraliśmy i przeanalizowaliśmy 6 780 809 tweetów, 613 301 postów na Facebooku, 494 710 artykułów medialnych (w 65 językach), chińskie dokumenty rządowe i przemówienia, oświadczenia rządowe składane Radzie Praw Człowieka ONZ oraz reakcje firm na konsumenckie bojkoty powiązane z chińskim państwem.
Nasze badania przeanalizowały, w jaki sposób rząd Chin manipuluje mediami społecznościowymi z siedzibą w USA, aby zaprzeczać ujawnieniom naruszeń praw człowieka w Sinciangu, odwracać od nich uwagę i zniechęcać do ich nagłaśniania, stosując podobne narzędzia i techniki jak w propagandzie oraz zarządzaniu informacją w Chinach kontynentalnych, gdzie całkowicie kontroluje krajową przestrzeń informacyjną. Działania te są koordynowane z innymi taktykami przymusu, takimi jak kampanie trollingu powiązane z państwem, operacje cyberinwigilacji oraz nękanie offline.
Propaganda KPCh i operacje informacyjne skoncentrowane na Sinciangu były bardziej skuteczne na Facebooku niż na innych platformach, takich jak Twitter. Na przykład spośród 400 postów na Facebooku o największej liczbie interakcji (w tym reakcji i udostępnień) 60,3% zostało opublikowanych przez chińskie media państwowe i dyplomatów.Spośród 1 000 tweetów o największej liczbie interakcji (w tym polubień i retweetów) tylko 5,5% zostało opublikowanych przez chińskie media państwowe i dyplomatów, a 4% pochodziło z kont zawieszonych przez Twittera za manipulację na platformie.
Dane z mediów społecznościowych zebrane w niniejszym raporcie potwierdziły również, że KPCh i podmioty powiązane z państwem prawdopodobnie wykorzystują skoordynowane, nieautentyczne konta do wzmacniania swojej internetowej dyplomacji publicznej oraz rozpowszechniania dezinformacji. Wśród 400 najpopularniejszych postów na Facebooku wspominających Xinjiang (zob. rysunek 3) odnotowano statystycznie istotną różnicę w liczbie komentarzy publikowanych przez konta na Facebooku niepowiązane z KPCh w porównaniu z postami z kont powiązanych z KPCh o podobnej łącznej liczbie interakcji. Posty na Facebooku publikowane przez konta powiązane z KPCh miały tendencję do mniejszej liczby komentarzy niż posty z innych kont o podobnej liczbie interakcji.Jednym z wyjaśnień może być to, że konta powiązane z KPCh (takie jak konta chińskich dyplomatów i mediów państwowych) są w sposób nieautentyczny sztucznie wzmacniane.

Rysunek 3: Łączna liczba komentarzy i interakcji dotyczących postów na Facebooku wspominających Xinjiang, opublikowanych między 1 stycznia 2020 r. a 1 stycznia 2022 r., oznaczona kolorami według powiązania z KPCh
Władza dyskursu
Te kampanie mające wpływać na społeczne postrzeganie w mediach społecznościowych są elementem szeroko zakrojonych działań Chin na rzecz projekcji władzy dyskursu – zdolności do ustanawiania i kształtowania międzynarodowych norm zachowania. Kenton Thibault opisuje znaczenie władzy dyskursu dla partyjno-państwowego aparatu: „Dla KPCh zdobycie władzy dyskursu przekłada się na zdolność zwiększania geopolitycznej siły Chin poprzez budowanie konsensusu wokół alternatywnego, kierowanego przez Chiny porządku międzynarodowego – takiego, który uprzywilejowuje suwerenność państwa nad swobodami obywatelskimi oraz podporządkowuje prawa człowieka bezpieczeństwu państwa”. Nasza analiza (zob. Rysunek 4) oświadczeń rządowych podczas sesji Rady Praw Człowieka ONZ (UNHRC) wykazała, że większość krajów, które poparły politykę KPCh, znajdowała się w Afryce lub na Bliskim Wschodzie, czyli na rynkach wschodzących dla amerykańskich firm z sektora mediów społecznościowych, natomiast kraje, które potępiły politykę KPCh, to w większości demokratyczne państwa Europy i innych regionów.Najbardziej uderzające jest milczenie rządów w krajach z większością muzułmańską oraz w krajach niewchodzących w skład Zachodu. Spośród 57 państw członkowskich tworzących Organizację Współpracy Islamskiej jedynie Albania oraz – w ostatnim czasie – Turcja potępiły KPCh za jej politykę w Sinciangu.

Rysunek 4: Kraje popierające lub potępiające naruszenia praw człowieka w Sinciangu przez KPCh podczas sesji UNHRC w latach 2019–2021
Artykuły prasowe w różnych językach znacząco różniły się tonem relacjonowania wydarzeń w Sinciangu i odzwierciedlały różnice w globalnej opinii publicznej na temat polityki KPCh w tym regionie. Spośród 494 710 przeanalizowanych artykułów (zob. Rysunek 5) w ponad 65 językach artykuły w języku chińskim częściej przedstawiały pozytywne oceny polityki i działań państwa chińskiego w Sinciangu. Statystycznie podobne wyniki uzyskano z analiz artykułów opublikowanych w językach urdu, japońskim, tajskim i tureckim.

Rysunek 5: Rozkład średniego tonu artykułów dziennie według 20 najważniejszych źródeł językowych, uszeregowanych od najwyższej średniej (najbardziej pozytywnej) do najniższej (najmniej pozytywnej); wartości dodatnie/ujemne oznaczają odpowiednio pozytywny/negatywny sentyment, natomiast wynik tonu równy zero wskazuje na neutralne relacjonowanie.
Wpływ tych działań nie jest szeroko rozumiany.Sugerowaliśmy wcześniej, że wskaźniki efektywności tych operacji są wewnętrzną sprawą partii oraz że nadrzędna strategia polega na mobilizowaniu wielu szczebli partii w celu zalania — a tym samym kształtowania — internetowego środowiska informacyjnego propagandą KPCh. Społeczność międzynarodowa — w tym rządy i platformy mediów społecznościowych — nie zdołała odpowiednio zareagować na globalne wyzwania stwarzane przez szybko ewoluujące operacje propagandowe i dezinformacyjne KPCh poprzez nakładanie kosztów lub ustanawianie norm postępowania. Dyplomacja publiczna KPCh jest wzmacniana przez tajne i przymusowe kampanie, które nakładają koszty i dążą do ograniczenia podmiotów międzynarodowych — czy to państw, korporacji, czy osób indywidualnych — przed przedstawianiem opartych na dowodach krytyk działań państwa-partyjnego w zakresie praw człowieka w Sinciangu i Hongkongu oraz innych wrażliwych kwestii.
Jaki jest cel końcowy?
Państwo-partyjne nabiera pewności siebie w swoich wysiłkach zmierzających do kwestionowania dominacji w domenie informacyjnej. KPCh integruje dezinformację, propagandę i tajne operacje informacyjne w zestaw narzędzi twardej dyplomacji, których używa do projekcji eksterytorialnej władzy politycznej. Jej kampanie w domenie informacyjnej znajdują się na stromej trajektorii wzrostu. Państwo-partyjne jest w stanie mobilizować wszystkie zasoby państwa do rywalizacji w środowisku informacyjnym, uzupełniając zasoby bezpieczeństwa narodowego i propagandy podmiotami sektora prywatnego.Coraz częściej partia zwraca się ku sektorowi prywatnemu, aby napędzać innowacje w sposobie, w jaki KPCh kształtuje swoje środowisko strategiczne.
Strategia KPCh to coś więcej niż propaganda: chodzi w niej o projekcję siły poprzez tłumienie sprzeciwu oraz narzucanie kosztów. Są to techniki, które KPCh opanowała na krajowym chińskim internecie, lecz musiała eksperymentować, aby móc je powielić w zachodnim internecie. Wskazówki co do kierunku, w jakim KPCh będzie nadal włączać dezinformację do swojej wojny politycznej, stają się coraz bardziej widoczne. Niedawno na przykład sieci, które oceniamy jako powiązane z państwem chińskim, atakowały firmy górnicze w Australii, Kanadzie i USA, które zagrażały dominacji Chin na rynku w zakresie dostaw przetwórstwa metali ziem rzadkich.
Prezydent Xi konsekwentnie podkreślał znaczenie komunikacji międzynarodowej dla partii. Zwracając się podczas majowej sesji studyjnej Biura Politycznego KPCh w 2022 r., Xi wyjaśnił, że chodziło o „pokierowanie społecznością międzynarodową do wspólnego kształtowania bardziej sprawiedliwego i równego porządku międzynarodowego oraz wypracowania nowego typu stosunków międzynarodowych”. KPCh jest całkiem jasna co do celu końcowego.Partia mobilizuje liczne elementy władzy państwowej, aby zbudować skierowany na zewnątrz system propagandowy służący do przekształcania porządku międzynarodowego.
[1] W tym artykule używamy określenia „Chiny” w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej jako aktora międzynarodowego, „rząd chiński” lub „państwo chińskie” w odniesieniu do biurokracji rządu Chińskiej Republiki Ludowej oraz „Komunistyczna Partia Chin” lub „państwo-partyjne” w odniesieniu do reżimu, który monopolizuje władzę państwową w Chińskiej Republice Ludowej.
Dr Jake Wallis (https://www.aspi.org.au/bio/jacob-wallis) jest kierownikiem programu ds. operacji informacyjnych i dezinformacji w Międzynarodowym Centrum Polityki Cybernetycznej ASPI. W ASPI Jake ściśle współpracuje z międzynarodowymi podmiotami rządowymi, społeczeństwem obywatelskim oraz największymi platformami mediów społecznościowych w zakresie przeciwdziałania dezinformacji i szkodliwym operacjom informacyjnym prowadzonym przez aktorów państwowych i niepaństwowych.
Albert Zhang (https://www.aspi.org.au/bio/albert-zhang) jest analitykiem w Międzynarodowym Centrum Polityki Cybernetycznej ASPI. Jego zainteresowania badawcze obejmują operacje informacyjne i wpływu, dezinformację, sztuczną inteligencję/uczenie maszynowe oraz technologie wschodzące.
