Co się nie wydarzyło w 2017 roku?
Gdy rok dobiega końca, człowiek ma tendencję do spoglądania wstecz na minione dwanaście miesięcy, aby spróbować podsumować to, co się wydarzyło. Jednak podsumowanie roku prokremlowskiej dezinformacji dotyczy bardziej tego, co się nie wydarzyło.
W ciągu roku byliśmy świadkami wielu spektakularnych twierdzeń prokremlowskich tub propagandowych, takich jak nieuchronne zagrożenie wojną domową w Szwecji, że amerykański samolot zrzucił bombę atomową nad Litwą oraz że USA dążą do okupacji Europy. Wśród rzeczy twierdzonych zaledwie w zeszłym tygodniu, które się nie wydarzyły, znajdziemy niezdarnego ukraińskiego żołnierza, który nie wysadził się w powietrze (to było nagranie wideo zrobione dla zabawy), przypadki gwałtów w Szwecji, które wzrosły o tysiąc procent (w rzeczywistości wzrost o 1,4% od 2015 r.) oraz papieża Jana Pawła II twierdzącego, że inwazja migrantów musi się zatrzymać (po prostu tego nie powiedział). Poza tym widzieliśmy również zwykłe, powracające prokremlowskie narracje powtarzane w kółko.
W tym nieustannym strumieniu można dostrzec pewne nadrzędne motywy. Tutaj zebraliśmy je dla Ciebie w podsumowaniu.
Dobra Rosja
W tym motywie Rosja jest przedstawiana jako niewinny podmiot, który robi wszystko, co może, aby rozwiązywać problemy świata, ale jest stale źle traktowany przez „Zachód”.Podczas swojej corocznej konferencji prasowej w zeszłym tygodniu prezydent Putin powtórzył dwa ulubione, stale powracające wątki: że Rosja nie jest zaangażowana w wojnę na Ukrainie oraz że Krym sam zdecydował o swoim losie. Jak wiemy, Unia Europejska nie uznaje nielegalnej aneksji Krymu, a Biuro Prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego stwierdziło, że sytuacja na terytorium Krymu i Sewastopola stanowi międzynarodowy konflikt zbrojny między Ukrainą a Federacją Rosyjską. Tymczasem rosyjska telewizja państwowa powtarzała twierdzenie, że sankcje mają na celu zniszczenie Rosji, podczas gdy jest jasne, że zostały one nałożone przez społeczność międzynarodową, ponieważ Rosja zdecydowała się złamać prawo międzynarodowe.
Zły Zachód
W prokremlowskiej sferze dezinformacji „Zachód” jest opisywany jako rusofobiczny i zdeterminowany, by upokorzyć oraz zdyskredytować Rosję; jako niedemokratyczny, niewiarygodny i winny stosowania podwójnych standardów; jako niemoralny i pogrążony w upadku; oraz jako międzynarodowy agresor. Na przykład w tym tygodniu w rosyjskiej telewizji państwowej Polskę oskarżono o dążenie do zniewolenia Rosjan, we współpracy z innymi państwami europejskimi. A Wielką Brytanię oskarżono o próbę upokorzenia Rosji podczas nadchodzących igrzysk olimpijskich.Rosyjski minister spraw zagranicznych powtórzył część z tych twierdzeń w wywiadzie i powiedział, że NATO złożyło Rosji obietnicę, że nie będzie rozszerzać się na wschód, oraz że NATO rozmieszcza wojska w Polsce i państwach bałtyckich w sposób nieprzejrzysty. Sprostowanie tych twierdzeń znajdziesz tutaj i tutaj.
Sprawa Ukrainy
Jak musieli zauważyć odbiorcy przeglądu dezinformacji, Ukraina zajmuje szczególne miejsce w (nie)rzeczywistości dezinformacji. Ukraińcy są często opisywani jako faszyści, ciemiężyciele, agresorzy i ksenofobi; Ukrainę przedstawia się jako sztuczne państwo — upadające, rozpadające się i osamotnione; a rosyjskie działania dotyczące Ukrainy opisuje się jako uzasadnione i legalne. W ostatnim tygodniu widzieliśmy kilka przykładów tego motywu. W prorosyjskich mediach twierdzono między innymi, że prezydent Poroszenko został wyniesiony do władzy przez USA, aby ustanowić reżim nacjonalistyczny, oraz że państwo ukraińskie odcina Donbas od dostępu do wody. Jak już wiemy, reżim w Kijowie nie jest nacjonalistyczny i doszedł do władzy w wyniku masowych protestów oraz demokratycznych wyborów. Woda w Ługańsku została odcięta przez lokalną firmę energetyczną, ponieważ rachunki nie zostały opłacone.
Jedyne, czego chcemy na święta, to przestrzeni informacyjnej wolnej od dezinformacji. Z przykrością musimy jednak stwierdzić, że prawdopodobnie nie jest to ostatni raz, kiedy zobaczysz powyższe narracje.Ponieważ powtarzanie jest matką dezinformacji, mamy nadzieję, że dobra znajomość narracji pomoże Ci w przyszłości dostrzegać i obalać dezinformację. Z tego miejsca życzymy Ci wesołych Świąt Bożego Narodzenia i szczęśliwego Nowego Roku!
