Kreml i dezinformacja na temat koronawirusa

Kiedy dezorientacja jest przekazem

Łatwo odnieść wrażenie, że prokremlowskie działania dezinformacyjne dotyczące koronawirusa są wszędzie, nadając sprzeczne komunikaty. W jednym prokremlowskim medium czytamy, że koronawirus jest mniej szkodliwy niż sezonowa grypa:

Wielkie dziedzictwo COVID-19 pozostawi znacznie mniej zgonów niż zwykła grypa, gdy panika opadnie. Ale wciąż będą wytykane oskarżycielskie palce, postrzeganie zamglone przez rasę i zachowanie będzie nadal kwitło, a straty — czy to w zakresie osobistej wolności, czy finansów — będą ogromne.

W innym przypadku mówi się nam, że koronawirus jest wydarzeniem, które zakończy cywilizację, jaką znamy:

A więc jakie byłyby kolejne logiczne kroki po triumfalnym marszu koronawirusa przez planetę? W najlepszym razie pojawienie się kilku względnie zamkniętych stref świata — cywilizacji, wielkich przestrzeni — albo, w najgorszym razie, światy rodem z Mad Maxa i Resident Evil.

Czytamy, że wirus jest potężną bronią biologiczną, używaną przez USA, Brytyjczyków lub opozycję na Białorusi.Mówi się nam, że Big Pharma wyolbrzymia epidemię, aby zwiększyć sprzedaż; słyszymy, że cierpią celebryci – Jackie Chan i papież Franciszek; Jasnowidze – Baba Wanga i Nostradamus – przepowiedzieli chorobę.

Teoria wojskowa

Ale dlaczego? Dlaczego prorosyjskie media rozpowszechniają wszelkie możliwe teorie spiskowe, bezpodstawne twierdzenia i bezczelne kłamstwa? Co z tego ma Kreml?

W niedawnym artykule EUvsDisinfo opisało, jak kampania wokół procesu w sprawie MH17 odzwierciedla rosyjską teorię wojskową dotyczącą wojny informacyjnej:

Narracja ukształtowana prewencyjnie, odpowiadająca interesom narodowym państwa, może znacząco zmniejszyć wpływ działań sił zewnętrznych w sferze informacyjnej, ponieważ te, co do zasady, próbują zajmować „luki” [w przepływie informacji].

Prorosyjskie źródła dezinformacji nie próbują „sprzedać idei”, lecz raczej zdezorientować odbiorców. Podczas gdy dziennikarze z renomowanych redakcji mozolnie sprawdzają i ponownie weryfikują źródła oraz dane, źródła dezinformacji rozpowszechniają „alternatywne fakty”. Przestrzeń informacyjna jest wypełniona kłamstwami; mgła fejków przesłania fakty.Zajmowanie „pustych przestrzeni”.

Informacja w państwie lub organizacji autorytarnej pełni zupełnie inną funkcję niż w społeczeństwie demokratycznym. W dyskursie demokratycznym stwierdzenie może być — i będzie — kwestionowane. Twierdzenie zostanie poddane w wątpliwość; krytyka i sprzeciw stanowią istotę demokracji. W społeczeństwie autorytarnym każdy akt mowy dotyczy lojalności. Lojalności wobec przywódcy, sprawy, marki, ideologii, przekonań… To, czy stwierdzenie opiera się na faktach, czy nie, jest bez znaczenia. Kwestionowanie stwierdzenia oznacza kwestionowanie przywódcy, sprawy, marki.

Ważnym zadaniem każdego rodzaju przekazu nadawanego do międzynarodowej publiczności przez prorosyjskie, prokremlowskie media jest sianie niezgody. Prokremlowskie ośrodki dezinformacji bombardują odbiorców docelowych dziesiątkami różnych stwierdzeń, wersji, wyjaśnień, „przecieków”, „sensacyjnych rewelacji”, teorii spiskowych. Wszystko to ma na celu osłabienie zaufania do działań systemu opieki zdrowotnej, władz oraz instytucji krajowych i międzynarodowych. Sianie paniki i nieufności; tworzenie obrazu nieuchronnego załamania; sugerowanie rozpadu instytucji.W powyższych przykładach jeden portal twierdzi, że informacje o koronawirusie są wyolbrzymione; drugi – że apokalipsa już nadeszła.

Tymczasem poszczególni pracownicy ochrony zdrowia, naukowcy, decydenci, instytucje krajowe, organizacje międzynarodowe, system UE, przemysł farmaceutyczny, uczelnie oraz ośrodki badawcze na całym świecie mobilizują wszystkie zasoby, aby zająć się problemem: opiekować się zakażonymi, ograniczać rozprzestrzenianie się wirusa, opracowywać metody leczenia. Instytucje pracują.

Zaufanie do instytucji ochrony zdrowia, do zaleceń dotyczących tego, jak unikać zakażenia i jak postępować w przypadku pozytywnego wyniku testu na koronawirusa, jest kluczowe. Rozprzestrzenianie się wirusa można powstrzymać.

Rozkoszowanie się cierpieniem

Gdy prorosyjskie, prokremlowskie ośrodki dezinformacyjne nadal sieją zamęt i nieufność, igrają z ludzkim życiem. Rosyjski nacjonalistyczny filozof Aleksander Dugin rozkoszuje się chorobą, porównując ją do kar wymierzanych przez starożytnych bogów:

Nadejście zarazy umożliwia całkowite odnowienie społeczeństw. Epidemia nie ma logiki i nie oszczędza ani szlachetnych, ani bogatych, ani możnych. Niszczy wszystkich bez wyjątku i sprowadza ludzi z powrotem do prostego faktu istnienia. Bogowie zarazy są najbardziej sprawiedliwi. Antonin Artaud pisał o tym, porównując teatr do zarazy.Celem teatru, według Artauda, jest — z całą możliwą okrutnością — przywrócić człowieka do faktu, że jest, że jest tu i teraz, faktu, o którym uparcie i konsekwentnie stara się zapomnieć. Zaraza jest zjawiskiem egzystencjalnym. Grecy nazywali Apollona Smintheus „mysim bogiem” i przypisywali jego strzałom moc sprowadzania zarazy. Od tego zaczyna się Iliada, jak wszyscy wiedzą.

To właśnie zrobiłby Apollo, gdyby spojrzał na współczesną ludzkość — bankierów, blogerów, raperów, deputowanych, pracowników biurowych, migrantów, feministki… mniej więcej tyle.

Powstrzymaj wirusowe rozprzestrzenianie się dezinformacji. Myj ręce, zostań w domu, jeśli źle się czujesz, przestrzegaj ograniczeń kwarantanny. Nie daj się zwieść.

Przeczytaj unijną stronę z faktami o koronawirusie tutaj.