Lista lektur na święta: od „Macron Leaks” i IRA po WeChat i rosyjską ingerencję
Ponieważ dezinformacja nigdy nie śpi – a w okresie świątecznym może znaleźć się trochę wolnego czasu – EUvsDisinfo dzieli się crème de la crème raportów, które w tym roku przykuły naszą uwagę.
1. Manipulacja informacją – wyzwanie dla naszych demokracji to francuskie badanie oparte na około 100 wywiadach, koncentrujące się na manipulacji informacją organizowanej przez państwa w celu osłabienia demokratycznej debaty w innych państwach. Oprócz badania natury ludzkiej raport podkreśla także cechy społeczne, z którymi manipulatorzy mogą pracować – obecność mniejszości, wewnętrzne podziały oraz podatne na wpływy media. Analizowane są również wykorzystywane narracje, wycieki danych i fałszowanie dokumentów. Na koniec przedstawiono 50 rekomendacji mających przeciwdziałać temu problemowi.
2. IRA i polaryzacja polityczna w Stanach Zjednoczonych autorstwa oksfordzkiego Computational Propaganda Research Project opowiada zdumiewającą historię rosyjskiej Internet Research Agency, czyli IRA, która sama „wystudiowała się” do dezinformowania i polaryzowania wyborców w USA, zwłaszcza w 2016 roku. Skala działań IRA uniesie niejedną brew, ponieważ w rzeczywistości zaczęło się to już w 2013 roku na Twitterze i szybko rozprzestrzeniło na inne platformy, w wyniku czego ponad 30 milionów użytkowników udostępniało wpisy IRA w mediach społecznościowych.Celem IRA było skłonienie wyborców do bojkotu wyborów, podsycanie nieufności wobec instytucji USA, zachęcanie skrajnie prawicowych wyborców oraz rozpowszechnianie śmieciowych wiadomości politycznych i dezinformacji. Aha, i to wszystko nie skończyło się wraz z wyborami w 2016 roku!
3. Wgląd z cyfrowych okopów – lekcje z pierwszego roku Hamilton 68 jest warte przeczytania, ponieważ pokazuje wysiłki Rosji nie jako pojedyncze i odseparowane wydarzenia, lecz jako ciągły, nieustępliwy atak. Ustalenia są przekonujące: ukierunkowane na wybory działania Rosji mają znaczenie drugorzędne wobec promowania rosyjskich interesów geopolitycznych, eksportowania jej nieliberalnego światopoglądu oraz osłabiania USA poprzez zaostrzanie istniejących podziałów społecznych i politycznych. Raport podkreśla również taktyki, techniki i narracje wykorzystywane do wywierania wpływu na Amerykanów w internecie.
4. Dezinformacja i „fake news”: raport tymczasowy przedstawia brytyjskie spojrzenie na dezinformację i proponuje rządowi ponad 50 pomysłów na jej przeciwdziałanie. Dokument dowodzi, że celowanie w skrajnie partyjne poglądy, które grają na lękach i uprzedzeniach ludzi, aby zmienić ich plany wyborcze, jest jeszcze bardziej inwazyjne niż jawnie fałszywe informacje. Oprócz sfery informacyjnej dokument opisuje także, jak darowizna na kampanię Leave mogła być powiązana z Rosją.
5.Kwestionowanie prawdy i zaufania: globalny przegląd zorganizowanej manipulacji w mediach społecznościowych również pochodzi z oksfordzkiego Computational Propaganda Research Project i daje ogólny przegląd tego, jak i gdzie na świecie wykorzystywano kampanie manipulacji w mediach społecznościowych. Warto to też przeczytać, ponieważ automatyzacja mediów społecznościowych, zespoły komentujące online, płatne reklamy i optymalizacja pod wyszukiwarki mają nowego konkurenta – kampanie dezinformacyjne w aplikacjach czatowych, takich jak WhatsApp, Telegram i WeChat.
Całkowicie bezpłatny dodatek do tej listy: Authoritarian Interference Tracker ujawnia działania rosyjskiego rządu w zakresie ingerencji zagranicznej w ponad 40 krajach od 2000 roku do dziś. Narzędzie obejmuje szeroką gamę tematów — od cyberataków, politycznej i społecznej dywersji, strategicznego przymusu ekonomicznego, złośliwych finansów po operacje informacyjne. Zdecydowanie warto się temu przyjrzeć, bo przykłady są krystalicznie czyste: od podrzucania fałszywych protestujących, by zainscenizować faszystowski protest, po pokazywanie, jak niektóre serwisy informacyjne są potajemnie powiązane z kremlowską siecią propagandową.
A, i do wszystkich moli książkowych — rosyjska propaganda bynajmniej nie jest czymś nowym. Oszustwo, dezinformacja i komunikacja strategiczna: jak jedna międzyagencyjna grupa zrobiła ogromną różnicę opisuje, jak radzono sobie z rosyjską dezinformacją w USA w latach 80.
