Od prania informacji do wpływu: rosyjskie ślady w Niemczech
Świeże badania przeprowadzone przez NATO-wskie Centrum Doskonałości Stratcom w Rydze potwierdzają, że w Niemczech Kreml oraz podmioty prokremlowskie prowadzą pranie informacji. Ci krajowi i zagraniczni aktorzy dążą do umożliwienia rozprzestrzeniania się prokremlowskich wpływów w Niemczech oraz do rozpowszechniania określonego wizerunku Niemiec wśród zagranicznych grup odbiorców, jednocześnie „piorąc” niemieckie materiały informacyjne. W ten sposób, bez ponoszenia znaczących kosztów politycznych i wojskowych, Kreml może strategicznie wprowadzać odbiorców w błąd, aby realizować swoje interesy w Niemczech. Niedawno omawialiśmy podobny raport na temat prania informacji w regionie nordycko-bałtyckim. W 2019 roku opublikowaliśmy artykuł o schemacie prania informacji w Europie Wschodniej.
Pranie informacji jest procesem w ramach kampanii wpływu informacyjnego. W toku „prania” wrogie podmioty próbują nadać wiarygodność zwodniczym informacjom za pośrednictwem sieci pośredników. Stosują zestaw technik, aby stopniowo zniekształcać przekaz i zacierać pierwotne źródło. W istocie jest to dość podobne do tego, jak przestępcy piorą nielegalnie pozyskane środki za pośrednictwem instytucji finansowych.
Zgodnie z badaniami Adama Kleina, narracje dezinformacyjne z „pralni” rozwijają się w społecznościach cyfrowych, które działają jak inkubatory.Następnie są one przenoszone na bardziej szanowane strony internetowe, „aż czasem zostają podchwycone przez główne media jako „zaufane informacje”, co daje im licencję na prawdę.
Zgodnie z raportem NATO StratCom pranie informacji obejmuje trzy fazy: umieszczanie, warstwowanie i integrację. Obejmuje to wszystko — od pierwszego użycia techniki prania przez danego aktora, po postępujące zniekształcanie i rozpowszechnianie tych informacji, które ostatecznie są postrzegane jako wiarygodne i stają się częścią dyskursu publicznego.
Fazy prania informacji Obraz: NATO StratCom CoE
Dochody z dochodzenia w niemieckich przypadkach pokazują, że w kilku sytuacjach krajowi aktorzy „piorą” zagraniczne lub międzynarodowe wydarzenia informacyjne i tłumaczą je na język niemiecki, tym samym celowo przyspieszając rozprzestrzenianie się przekazów Kremla w niemieckim środowisku medialnym.
Ponadto niemieccy aktorzy współdziałają z zagranicznymi aktorami, aby konfigurować transnarodowe sieci, które piorą wspólną krajową dezinformację. Na przykład teorie spiskowe takie jak Pizzagate, Nord-Stream 2, COVID-19 oraz otrucie rosyjskiego polityka opozycyjnego Aleksieja Nawalnego.Łącznie dochodzenie zidentyfikowało 13 krajowych podmiotów medialnych biorących udział w tym procesie.
Istnieje kilka wskaźników pozwalających rozpoznać, że ma się do czynienia z operacją „prania” informacji.
Grafika: NATO StratCom CoE
W ostatnim czasie w Niemczech „wyprano” wiele informacji związanych z COVID-19. Były one kierowane do niemieckich odbiorców, dostarczając im konwencjonalnych teorii spiskowych – o rzekomych zagrożeniach związanych ze szczepionką, o planach złowrogich globalnych elit, by z pomocą pandemii zdominować społeczeństwa, oraz o ideach, że COVID-19 został sztucznie stworzony i rozpowszechniony wśród odbiorców międzynarodowych i krajowych przez rządy państw Zachodu. Można też znaleźć wiele przykładów tych narracji w naszej bazie danych. Ekstrawaganckim przykładem, również wspomnianym w raporcie NATO, jest twierdzenie, że Bill Gates jest rzekomym złowrogim geniuszem stojącym za rozprzestrzenianiem się Covid-19.
Raport NATO StratCom ma dwa główne cele. Po pierwsze, mapowanie i ocenę wrogiego środowiska informacyjnego w danym kraju, przyjmując holistyczne podejście do cyklu życia kampanii wywierania wpływu informacyjnego. Po drugie, ujawniając, jak te procesy zachodzą i kto w nich uczestniczy, umożliwia instytucjom międzynarodowym i rządom krajowym, a także społeczeństwu obywatelskiemu i dziennikarzom, budowanie odporności na działania z zakresu wywierania wpływu informacyjnego.
