Przegląd dezinformacji: dwadzieścia lat zniekształcania mediów
Tegoroczne przypadki dezinformacji odzwierciedlają kulturę urazy, która w ciągu ostatniej dekady stała się utrwalonym trendem w lojalnych prokremlowskich mediach. Rosyjskie słowo обида – „obida” – uraza, resentyment, dąsanie się, chowanie urazy – stało się kluczowym elementem kształtowania postaw społecznych przez spin doktorów mediów państwowych. Rosyjski pisarz Andriej Archangielski, przedstawiany wcześniej na naszej stronie internetowej, pisze w eseju (po rosyjsku) o tym, jak Kreml celowo podsyca urazę. Na przykład Kreml przygotowuje się do 75. rocznicy zwycięstwa nad nazistowskimi Niemcami, ale czyni to, domagając się od świata „uznania” osiągnięć Rosji. Archangielski pisze: „Energia świętowania rozpala się z przeklinania tych, którzy nie chcą ‘uznać’ naszego zwycięstwa […] Świętowanie zamieniło się w teatrzyk kukiełkowy”.
Uraza i resentyment
Kreml jest zdeterminowany, by definiować się jako jedyna siła oporu przeciwko faszyzmowi – teraz i w całej historii. Rosyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych sugeruje amerykańskie interesy stojące za nazistowską machiną wojenną. Rosyjska telewizja państwowa ogłasza, że prezydent Putin udowodnił, iż Polska rozpoczęła II wojnę światową. To są twierdzenia, których Kreml oczekuje, że świat „uzna”.Jeśli nie – Rosja okaże urazę.
Widzimy ten schemat wyraźnie w sprawach z tego tygodnia, podobnie jak w tygodniach wcześniejszych. Światowa Agencja Antydopingowa (WADA) jednogłośnie zarekomendowała, by Rosja została wykluczona na cztery lata z najważniejszych wydarzeń sportowych (z wyjątkiem Mistrzostw Świata w piłce nożnej lub Euro 2020). Rosyjski organ nadzoru antydopingowego zaakceptował zarzuty, że rosyjscy sportowcy byli objęci systematycznym, sponsorowanym przez państwo programem dopingu. Jednak media prokremlowskie przedstawiają te informacje jako upolityczniony atak na Rosję: decyzja WADA jest „nielegalna”; narusza Kartę Olimpijską; stanowi „antyrosyjską histerię”, a norwescy sportowcy też stosują doping, ale nigdy nie są karani. Zamiast zająć się problemem, Kreml woli okazywać oburzenie.
Dąsanie się i obrażanie
W Estonii władze zdecydowały, że spółka macierzysta Sputnika, holding Rossija Siegodnia, zarządzany przez Dmitrija Kisielowa, podlega reżimowi sankcji, ponieważ pan Kisielow znajduje się na liście osób objętych środkami ograniczającymi ze względu na działania, które podważały integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy. Banki nie mogą realizować transakcji dla Rossija Siegodnia, a Sputnik nie może płacić czynszu ani wynagrodzeń. Wywołało to podobną, pełną urazy reakcję ze strony mediów prokremlowskich.Estonia prześladuje pracowników Sputnika; Estonia boi się wpływu Sputnika i chce go uciszyć, grożąc jego pracownikom policją. Znowu ten sam schemat: prokremlowskie media wolą się dąsać i obrażać zamiast próbować znaleźć rozwiązanie problemu.
W kraju media kremlowskie przekonują swoją publiczność, że świat poza Rosją jest niebezpieczny. Sondaż niezależnego rosyjskiego ośrodka badania opinii publicznej Centrum Lewady pokazuje, że 42 procent ludności Rosji stale boi się wojny światowej.Media sponsorowane przez państwo dolewają benzyny do tego ognia: NATO przygotowuje wielką wojnę; feminizm jest zachodnim narzędziem do podważania rozsądnego porządku; Waszyngton systematycznie atakuje rządy, które nie ulegają amerykańskiemu porządkowi świata, a Zachodem w ogóle rządzą niedojrzali i głupi ludzie.
Każdą krytykę Kremla nazywa się “demonizacją“, “rusofobią“, “histerią” lub “szaleństwem“; każdego istotnego krytyka się oczernia i ośmiesza; prokremlowskie media chętnie rozpowszechniają bezczelne kłamstwa o tym, że Greta Thunberg jest nieślubnym dzieckiem rosyjskiego reżysera filmowego i prostytutki.
Dwadzieścia lat temu dzisiaj
Jednym z pierwszych ważnych aktów prawnych Władimira Putina jako prezydenta Rosji była Doktryna Bezpieczeństwa Informacyjnego z 2000 roku.Zdefiniowano w niej „sferę informacyjną” jako arenę konfliktu, w której Rosja stoi w obliczu zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych:
Do źródeł zagrożeń zewnętrznych należą:
– Działalność zagranicznych podmiotów politycznych, gospodarczych, wojskowych, wywiadowczych i informacyjnych, ukierunkowana przeciwko interesom Federacji Rosyjskiej w sferze informacyjnej;
– Dążenie szeregu państw do dominacji oraz naruszania interesów Rosji w światowej przestrzeni informacyjnej i do wypchnięcia jej z zewnętrznych i krajowych rynków informacyjnych;
W czasie opracowywania tego dokumentu władze Kremla zaatakowały niezależny holding medialny Media Most i zmusiły jego właściciela, Władimira Gusińskiego, do sprzedania go państwowej spółce Gazprom. Niezależne media były przejmowane wrogimi przejęciami; jedno po drugim uciszane i zastępowane uległymi platformami, które nie wahały się nadawać dezinformacji i propagandy. Przywódcy Rosji odmawiają obywatelom Rosji prawa do swobodnej debaty publicznej. Od tamtej pory Rosja systematycznie spada w Indeksie Wolności Prasy. Gdy indeks po raz pierwszy ustanowiono w 2002 roku, Rosja zajmowała 121. miejsce.Obecnie Rosja zajmuje 149. miejsce, a Kreml nadal ogranicza wolność słowa w Rosji.
Od 2000 roku media prorosyjskie (prokremlowskie) cofnęły się do obecnego stanu pełnego urazy: fajerwerki są zakazane w Europie z powodu migrantów; NATO zatruwa relacje między Serbią a Rosją poprzez sfabrykowane afery szpiegowskie. Teorie spiskowe o „Deep State” i „Shadow Government” są przedstawiane jako fakty.
Arkhangelsky sugeruje w swoim eseju, że ta kultura „obida”, urazy, jest celowym posunięciem mającym odwrócić uwagę Rosjan od bieżących kwestii i problemów wewnętrznych w kraju. Kreml tworzy mitycznych wrogów, aby przesłonić nieprzyjemne realia; jak pisze Andrey Arkhengelsky, wskazując na rosyjskie ustawodawstwo dotyczące „sam teraźniejszy czas został uznany za „organizację niepożądaną”.
Dwadzieścia lat Putina to dwadzieścia lat dąsania się.
