Przegląd dezinformacji: Sankcje UE i kremlowskie narracje z odzysku

NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA

• UE nałożyła sankcje na Euromore i Pravfond za próby wpływu na europejską opinię publiczną.
• W dezinformacji prokremlowskiej Ukraina jest przedstawiana jako państwo terrorystyczne, a NATO jako agresor, przy czym powtarzane są obalone już twierdzenia (np. o „laboratoriach biologicznych” czy tajnej infrastrukturze).
• Nadal krążą fałszywe narracje na temat masakry w Buczy, od zaprzeczania po rozbudowane teorie spiskowe mające na celu odwrócenie winy.

PRZEGLĄD MINIONEGO TYGODNIA

W odpowiedzi na uporczywe działania FIMI (zagraniczna manipulacja informacjami i ingerencja w informacje) UE wielokrotnie nakładała sankcje na organizacje i osoby fizyczne rozpowszechniające dezinformację na temat nielegalnej wojny Rosji przeciwko Ukrainie. W ramach najnowszych działań, 21 kwietnia 2026 r., UE dodała Euromore oraz Fundusz Wsparcia i Ochrony Praw Rodaków Mieszkających za Granicą (Pravfond) do swojej listy sankcyjnej za trwające działania propagandowe skierowane do europejskiej opinii publicznej. Euromore to platforma medialna, która nieoficjalnie działa w ramach prokremlowskiej architektury informacyjnej, wzmacniając narracje Kremla atakujące UE i legitymizujące wojnę przeciwko Ukrainie. Pravfond służył jako kanał finansowania rozmaitych rosyjskich operacji i działaczy prokremlowskich w kilku krajach europejskich – był to „kluczowy instrument strategii wpływów zagranicznych i propagandy Federacji Rosyjskiej, założony i finansowany przez państwo rosyjskie”, jak stwierdziła Rada UE. Oba podmioty ułatwiały i realizowały rosyjskie działania FIMI podważające międzynarodowe wsparcie dla Ukrainy.

NARRACJE FIMI

„Ukraina przygotowuje ataki terrorystyczne na rosyjskie statki z pomocą Norwegii”

Media FIMI twierdzą, że Ukraina, przy wsparciu Norwegii, przygotowuje ataki na rosyjskie statki pływające po Morzu Barentsa i Morzu Norweskim do i z portu w Murmańsku, przedstawiając Ukrainę jako podmiot terrorystyczny, wspierany przez Norwegię i NATO, a wsparcie Zachodu – jako bezpośrednie zaangażowanie, które grozi eskalacją konfliktu do szerszej wojny z Rosją.

Próby powiązania Ukrainy z terroryzmem, wraz z bezpodstawnymi oskarżeniami o planowane prowokacje i sabotaż, są stałym elementem prokremlowskich komunikatów FIMI, mającym na celu podważenie międzynarodowego poparcia dla ukraińskiego oporu wobec rosyjskiej inwazji. Opisywanie wsparcia ze strony krajów takich jak Norwegia jako „pomocy w działaniach terrorystycznych” jest taktyką retoryczną stosowaną w celu przedstawienia NATO jako agresora.

Fałszywe twierdzenie pojawiło się w hiszpańskojęzycznej wersji rosyjskiego państwowego serwisu propagandowego RT.

„Kijów nadal pozbywa się świadków inscenizacji w Buczy”

Od czasu wyzwolenia Buczy spod rosyjskiej okupacji pod koniec marca 2022 r. prokremlowska machina dezinformacyjna uparcie twierdzi, że rosyjskie okrucieństwa w tym mieście zostały „zainscenizowane” przez Ukrainę – ignorując obszerną dokumentację zebraną przez międzynarodowych śledczych. Teraz jednak manipulacja idzie jeszcze dalej, sugerując, że Ukraina prowadzi „brutalną mobilizację” w celu wyeliminowania naocznych świadków, skazując ich na „pewną śmierć”.

Rosyjska FIMI wykorzystała szeroki wachlarz narracji, aby zatuszować tę zbrodnię wojenną – od całkowitego zaprzeczenia, po teorie spiskowe dotyczące zainscenizowanych zabójstw, a nawet twierdzenia, że zabici cywile byli w rzeczywistości aktorami udającymi martwych. Nowe zarzuty pojawiły się ponownie w okolicach rocznicy masakry, w ramach nieustających wysiłków mających na celu zniekształcenie faktów i uniknięcie odpowiedzialności.

Fałszywe twierdzenie zostało rozpowszechnione przez wiele rosyjskich mediów kontrolowanych przez państwo, w tym RT i TASS.

„Globalna sieć laboratoriów biologicznych Zachodu stanowi niedopuszczalne zagrożenie dla Rosji”

Teoria spiskowa o „tajnych laboratoriach biologicznych” od lat jest powracającym motywem w prokremlowskich operacjach FIMI. Twierdzi się w niej, że rządy zachodnie prowadzą w Ukrainie laboratoria wojskowe w celu przeprowadzania niebezpiecznych eksperymentów biologicznych. Niedawno narracja ta pojawiła się również w odniesieniu do innych krajów. Chociaż została wielokrotnie i gruntownie obalona, wciąż powraca w ramach ewidentnych prób zmierzających do jej utwierdzenia poprzez powtarzanie. Niepoparte dowodami zarzuty, że NATO prowadzi tajne obiekty w Ukrainie, pojawiły się również w zeszłym miesiącu w doniesieniach dotyczących rzekomego tajnego magazynu broni NATO zniszczonego przez siły rosyjskie. Zgodnie z tą dezinformacją, tajny punkt tranzytowy w Rumunii, przeznaczony dla broni NATO wysyłanej do Ukrainy, stał się celem rosyjskiego ataku, w wyniku którego zginęło kilkudziesięciu rumuńskich oficerów. Oryginalna wiadomość, na której oparto to twierdzenie, pochodziła z artykułu wygenerowanego przez sztuczną inteligencję, pozbawionego podstaw faktycznych, opublikowanego przez chińskią stronę internetową.

Oba te twierdzenia przedstawiają NATO jako agresywny sojusz zaangażowany w wojnę zastępczą z Rosją i są wykorzystywane do uzasadnienia rosyjskiej wojny agresji przeciwko Ukrainie.

Te fałszywe twierdzenia zostały rozpowszechnione przez sieć propagandową „Prawda” oraz hiszpańskojęzyczną wersję rosyjskiego państwowego serwisu propagandowego RT.

Nie daj się zwieść.