„Dezinformacja ma na celu podważanie demokracji”
Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Věra Jourová na otwarciu konferencji EU vs Disinfo
W zeszłym tygodniu międzynarodowi eksperci zajmujący się przeciwdziałaniem dezinformacji zebrali się w Brukseli, aby omówić rozwój tego zjawiska. Dezinformacja, jako część szerszej agresji przeciwko UE i państwom członkowskim, stanowi wyzwanie, z którym Unia jest zdeterminowana się zmierzyć.
Spotkanie otworzyła wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Věra Jourová, która w swoim wystąpieniu podkreśliła, że dezinformacja stanowi zagrożenie dla demokracji:
Istnieją konkretni zewnętrzni aktorzy – mianowicie Rosja, a w coraz większym stopniu także Chiny – którzy aktywnie wykorzystują dezinformację oraz powiązane z nią taktyki ingerencji, aby podważać europejską demokrację, i będą to robić nadal, dopóki nie pokażemy, że nie będziemy tolerować tej agresji i ingerencji.
Konferencja EU vs Disinfo została zorganizowana przez Wydział ds. Komunikacji Strategicznej Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych. Jej celem była dyskusja o tym, jak rozwija się zagrożenie dezinformacją: jak pojawiają się nowi aktorzy i nowe technologie oraz jak utrzymać demokratyczny dyskurs publiczny oparty na faktach i wzajemnym szacunku.
Wizje „dobrego Internetu”
Plan działania UE przeciwko dezinformacji identyfikuje dezinformację jako część szerszej hybrydowej agresji przeciwko UE i państwom członkowskim. Podkreśliło to kilku uczestników.W kwestii tego, jak iść naprzód, mierząc się z nowymi zagrożeniami i środkami złośliwej ingerencji, panelista Alex Krasodomski-Jones, dyrektor Centre for the Analysis of Social Media (CASM), podkreślił konieczność zrozumienia nie tylko samego zagrożenia, ale także tego, co chcemy osiągnąć:
Moim zdaniem problem wynika z braku wizji. Bez wizji nie możemy iść dalej. O co walczymy? Jak wygląda „dobro”? Dopóki nie wiemy, jak wygląda „dobry Internet”, nie możemy walczyć ze „złym”.
Sebastian Bay ze Szwedzkiej Agencji Badań Obronnych dostrzegł potrzebę inwestowania w mechanizm regulacyjny, aby ograniczyć wykorzystywanie sztucznie generowanych interakcji w mediach społecznościowych:
Modele stworzone na potrzeby dezinformacji mogą być użyte przez każdego, przeciwko każdemu. To tanie, skuteczne, a operator nie ponosi żadnego ryzyka. Dlaczego więc z tego nie korzystać? Musimy poprawić przejrzystość; pokazać, kto na tym zarabia. Dopóki fałszywe konta i fałszywe interakcje zwiększają wartość, podmioty niechętnie będą zajmować się tym problemem. Jeśli zamierzamy regulować branżę, która zarabia setki miliardów, musimy zainwestować miliardy euro. Musimy inwestować!
Konferencja była pierwszą tego rodzaju, zorganizowaną przez Wydział Komunikacji Strategicznej Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ).Szef wydziału, Lutz Güllner opisał tę wizję:
Dezinformacja jest zagrożeniem dla naszych demokratycznych instytucji. Podważa je, tworzy nieufność. UE jest w awangardzie działań na rzecz jej zwalczania. Skupiając się w szczególności na kampaniach prokremlowskich. UE jest liderem myśli w tej dziedzinie i stworzyła nowe instrumenty, aby zająć się tym problemem. Musimy zrozumieć nowe możliwości techniczne manipulowania przestrzenią publiczną i zidentyfikować nowych aktorów.
Rządy totalitarne
Ani dezinformacja, ani zagrożenia hybrydowe nie są nowymi pojęciami. Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Věra Jourová nawiązała do zatrutego dyskursu publicznego z okresu swojego dzieciństwa w komunistycznej Czechosłowacji i wskazała, że reżimy totalitarne zawsze posługiwały się fałszywymi stwierdzeniami, kłamstwami i dezinformacją, aby atakować demokrację:
Jednym z głównych celów naszych wrogów nie jest przekonanie nas do swoich faktów, lecz podważenie wiarygodności i pokazanie, że demokracja nie jest lepsza niż inne ustroje. To nie jest nowa metoda. Pozwolę sobie zacytować Hannah Arendt: „Idealnym poddanym rządów totalitarnych nie jest przekonany nazista ani przekonany komunista, lecz ludzie, dla których nie istnieje już rozróżnienie między faktem a fikcją oraz rozróżnienie między prawdą a fałszem.”
