Dlaczego przestrzeń informacyjna stała się polem minowym dla misji i operacji WPBiO UE

Kiedy w czerwcowych wyborach parlamentarnych 2026 r. armeńscy wyborcy przedłużyli mandat premiera Nikoli Pasziniana, zrobili coś więcej niż wybór rządu. Zdecydowali się na ściślejszą współpracę z Unią Europejską. Ten wybór uczynił ich celem ataków.

W miarę jak Armenia zacieśniała swoje stosunki z UE, stawała się także coraz częstszym celem rosyjskich działań w zakresie zagranicznej manipulacji informacjami i ingerencji w informacje (FIMI). Próby zdyskredytowania europejskiego zaangażowania są powtarzającym się zjawiskiem w mediach społecznościowych, nieautentycznych serwisach informacyjnych oraz w zagranicznych mediach kontrolowanych przez Rosję. FIMI szczególnie skupiło się na misji UE w Armenii (EUMA), która została utworzona w 2023 r. w celu monitorowania i wspierania budowania zaufania na obszarach dotkniętych konfliktem w tym kraju. Ten schemat mówi wyraźnie: współczesne operacje wywierania wpływu nie mają miejsca wyłącznie w czasie wojny. Mają one na celu dzielenie partnerów, przeinaczanie faktów, kształtowanie opinii publicznej, manipulowanie emocjami oraz wywieranie wpływu na podejmowane decyzje.

Dlatego właśnie, 13 lipca 2026 r., UE, na wniosek władz Armenii, uruchomiła drugą misję w Armenii: Misję Partnerstwa UE (EUPM Armenia). Jest to wyraz uznania nowej rzeczywistości, z którą zmagają się nie tylko obywatele Armenii, ale także UE i jej partnerzy na całym świecie – zagraniczne operacje wpływu nie tylko przekłamują informacje, ale podważają także rozwój demokracji, dzielą społeczeństwa i wywierają negatywny wpływ na umysły osób, do których są skierowane. Dlatego nowa misja UE ma za zadanie wzmocnić odporność kraju nie tylko na FIMI, ale także na cyberataki i nielegalne przepływy finansowe. W dzisiejszym środowisku geopolitycznym obrona bezpieczeństwa w coraz większym stopniu oznacza obronę przestrzeni informacyjnej.

Większy obraz FIMI

Jednak Armenia to tylko część kawałek znacznie większego obrazu. Od Ukrainy i Mołdawii po Morze Czerwone, Sahel i dalej – wrogie podmioty prowadzące działania FIMI coraz częściej atakują misje i operacje UE w sposób skoordynowany i często kłamliwy. Kampanie te mają na celu nie tylko osłabienie lokalnego poparcia dla zaangażowania UE, ale także stworzenie warunków politycznych sprzyjających podmiotom zewnętrznym. Ich cel jest jasny – podważenie wiarygodności Unii oraz zaufania do jej partnerstw i zobowiązań w zakresie bezpieczeństwa. Pola walki mogą się różnić, ale schematy działania są w dużej mierze spójne.

Niezależnie od tego, czy ataki dotyczą misji w ramach Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (WPBiO) w Armenii, operacji morskich UE na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej, czy też działań UE, manipulacja informacjami stała się czynnikiem wzmacniającym siłę oddziaływania w rywalizacji geopolitycznej. W tej rywalizacji stawka dla UE jest wysoka. Jeśli problem pozostanie bez rozwiązania, może to bezpośrednio wpłynąć na legitymację misji, zgodę państwa przyjmującego oraz wsparcie społeczne.

Nowe narzędzia wobec nowych zagrożeń

Dostrzegając to ewoluujące zagrożenie, UE znacznie zintensyfikowała wysiłki mające na celu wyposażenie misji i operacji WPBiO w środki przeciwdziałania zagrożeniom w przestrzeni informacyjnej. W latach 2024 i 2025 Europejska Służba Działań Zewnętrznych rozszerzyła swoje zdolności analityczne, usprawniła koordynację operacyjną oraz przeprowadziła specjalistyczne szkolenia w zakresie przeciwdziałania manipulacji informacjami w całej sieci WPBiO. Osiemdziesiąt sześć specjalistycznych szkoleń, metodologia wykrywania i analizy oraz opracowanie pierwszego w historii podręcznika dotyczącego przeciwdziałania FIMI dla misji WPBiO pomogły w ustanowieniu wspólnego podejścia do identyfikowania, analizowania i reagowania na zagrożenia informacyjne.

Prace te odzwierciedlają szerszą transformację w podejściu Unii Europejskiej do bezpieczeństwa. Ochrona integralności informacji nie jest już funkcją pomocniczą komunikacji. Stała się warunkiem koniecznym sukcesu misji. Ochrona wiarygodności działań UE, budowanie i utrzymywanie zaufania wśród lokalnej ludności oraz wzmacnianie odporności partnerów są obecnie równie ważne jak ochrona zasobów fizycznych w terenie. Świadomość informacyjna i budowanie odporności muszą zatem być uwzględnione w planowaniu misji od samego początku, a nie dodawane jako reakcja na kryzys.

Jedno zwycięstwo, ale przed nami długa droga

Uruchomienie misji EUPM Armenia to coś więcej niż tylko sukces partnerstwa między UE a Armenią. Jest to dobitne przypomnienie, że w erze strategicznej rywalizacji zdolność do obrony faktów i demokratycznych wyborów stała się istotnym elementem pokoju i bezpieczeństwa. Ponieważ przeciwnicy nadal wykorzystują informacje jako broń, wzmacnianie odporności na FIMI pozostanie kluczowe dla zapewnienia, że misje i operacje UE będą mogły realizować swoje cele oraz podtrzymywać rolę Unii jako wiarygodnego i cieszącego się zaufaniem globalnego podmiotu w dziedzinie bezpieczeństwa. Ochrona przestrzeni informacyjnej nie jest zatem już kwestią marginalną polityki bezpieczeństwa. Stanowi ona obecnie filar odporności narodowej.