Granie w gry w Afryce
Gdy podpisy schną na nowym pakcie obronnym między Nigrem, Burkina Faso i Mali, gracze internetowi mogą w wirtualnej rzeczywistości bawić się losami tych krajów. W lipcu rosyjski gracz powiązany z kremlowskim medium propagandowym Africa Initiative wydał łatkę do gry African Dawn dla popularnej gry strategicznej Hearts of Iron 4 (HOI4). Celem tej łatki jest stworzenie w sieci sojuszu państw Sahelu przeciw presji Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS) oraz mocarstw zachodnich. Grając jako przywódcy państw Sahelu, gracze walczą także z lokalnymi sieciami separatystycznymi i terrorystycznymi. Jeśli odniosą sukces, wirtualne państwo otrzymuje wsparcie militarne i gospodarcze ze strony Rosji.
Kadry z filmu prezentującego African Dawn
African Dawn przedstawia rosyjską agendę dla Afryki – zwiększenie swoich wpływów i zdyskredytowanie zachodnich partnerów. Wpisuje się w narrację panafrykańską i antykolonialną, a jednocześnie podważa istniejące afrykańskie ciała wielostronne, takie jak ECOWAS. Chociaż są częścią dynamicznie rosnącego rynku, afrykańscy gracze stanowią mniej niż jedną trzecią procenta globalnych przychodów rynku gier. Dlatego grupa docelowa tego wysiłku propagandowego najpewniej siedzi przed ekranami w Rosji i na Zachodzie.A jaki lepszy sposób, by przyciągnąć do swoich szeregów obeznaną z technologią młodzież, niż poprzez patriotyczne gloryfikowanie wojny, przemocy i ekspansjonizmu w formie gry komputerowej.
Kadry ze strony internetowej Africa Initiative
Gaming i rekrutacja wojskowa
Ponieważ rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie ciągnie się dłużej, niż Rosja oczekiwała, Rosja nieustannie musi mobilizować żołnierzy na swoje linie frontu. Wykorzystywanie gier wojennych do propagandy i rekrutacji wojskowej nie jest niczym nowym. Zaczęło się w latach 90., kiedy USA wykorzystywały gaming do rekrutowania żołnierzy na swoje kampanie w Iraku i Afganistanie. Gaming zapewnia niezwykle immersyjne doświadczenie, które może z łatwością angażować odbiorców ideologiami i scenariuszami ze świata rzeczywistego.
African Dawn nie jest pierwszą grą wideo uruchomioną w celu promowania rosyjskiej brutalnej wojny. Na początku tego roku rosyjska firma gamingowa NoName promowała zwiastun gry Best in Hell, osadzonej podczas inwazji na Ukrainę. Według firmy opracowali grę bez jakiejkolwiek pomocy finansowej ze strony rządu lub innych podmiotów.Fabuła gry jest jednak ściśle powiązana z filmem propagandowym Best in Hell, wydanym w 2022 roku przez współpracowników Grupy Wagnera, w tym Jewgienija Prigożyna.
Nowy Afrykański Korpus Rosji
Po śmierci biznesmena, który został najemnikiem, Jewgienija Prigożyna oraz upadku Grupy Wagnera w 2023 roku, która do niedawna reprezentowała interesy państwa rosyjskiego na kontynencie afrykańskim, rosyjskie Ministerstwo Obrony zrestrukturyzowało swoje zaangażowanie militarne w Afryce. Znaczna część afrykańskich aktywów Grupy Wagnera została podporządkowana dowództwu rosyjskiego Ministerstwa Obrony. Obecnie działają one jako Afrykański Korpus. To nowe rozwiązanie pozwoliło Rosji przyjąć znacznie bardziej strategiczne i spójne podejście do swoich operacji w Afryce oraz „bardziej otwarcie … wypierać zachodnie (zwłaszcza francuskie i amerykańskie) wpływy polityczne z Afryki”, zgodnie z raportem Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych (PISM) na temat Afrykańskiego Korpusu.
Rosja w Afryce
Ambicje Rosji w Afryce koncentrują się na zasobach i wpływach politycznych na kontynencie. W zamian za koncesje na zasoby i wsparcie polityczne obiecuje ona wsparcie militarne i gospodarcze chętnym rządom.Często oznacza to wypychanie innych form międzynarodowego — zwłaszcza europejskiego i zachodniego — wsparcia, a nawet działanie przeciwko ugruntowanym regionalnym wspólnotom gospodarczym, takim jak ECOWAS. Choć operacje w Afryce mogą być bardzo dochodowe, Rosja wciąż musi uzupełnić szeregi Korpusu Afrykańskiego, aby wywiązać się ze swoich obietnic pomocy reżimom wojskowym w zwalczaniu rebelii, a także w ochronie własnych interesów komercyjnych w regionie.
Operacje Rosji odbywają się w tych samych krajach Sahelu, które gracze mogą wybrać do rozgrywki w dodatku African Dawn. Materiały promocyjne HoI4 African Dawn w mediach społecznościowych łączą rzeczywiste ujęcia wiadomości z regionu z obrazami z gry, zacierając granice między rzeczywistością a grą. Wielu rosyjskich żołnierzy oraz potencjalnych rekrutów uważa Korpus Afrykański za bezpieczniejsze skierowanie niż ukraińska linia frontu. Ma więc sens promowanie rosyjskich ambicji w Afryce jako części strategii rekrutacyjnej. Jednak biorąc pod uwagę, że Korpus Afrykański podlega dowództwu rosyjskiego Ministerstwa Obrony, wizje „wyzwalania Afryki” zgodnie z tym dodatkiem do gry mogą ostatecznie zostać rozbite w okopach Ukrainy.
Promocja gry
Rosyjskie państwowe oraz indywidualne, patriotyczne, prokremlowskie źródła promują dodatek, publikując krzyżowo treści wideo na platformach mediów społecznościowych w wielu językach lub z napisami.W skoordynowanym wysiłku konta państwowe i niepaństwowe wykorzystują optymalizację pod kątem wyszukiwarek, prowadzą kampanie fundraisingowe, tworzą sieć opartą na zainteresowaniach oraz przekierowują użytkowników na alternatywne prywatne platformy społecznościowe, jednocześnie degradując przeciwnika. Twórca wtyczki, choć nie jest oficjalnie zatrudniony ani wynajęty przez państwo rosyjskie, aktywnie uczestniczy w działaniach propagandowych. Wykorzystuje społeczności internetowe do zbierania funduszy na wsparcie rosyjskich wojsk na linii frontu w Ukrainie i otwarcie dzieli się swoimi działaniami z międzynarodowymi mediami w wywiadach dla amerykańskiego medium NBC oraz niemieckiego medium ZDF. Jego działania zacierają granice między rzeczywistością online i offline.
Reakcja społeczności graczy
Szwedzka firma produkująca gry Paradox Development Studio jest pierwotnym twórcą HoI4 i sprzeciwiła się wtyczce. Jednak posiadając odpowiednią wiedzę techniczną, podmioty trzecie mogą opracowywać i promować łatki do gry, takie jak rosyjska propagandowa łatka Africa Dawn, niezależnie od pierwotnego twórcy gry, i mogą omijać jego ograniczenia. Łatka Africa Dawn jest skierowana do niszowej społeczności graczy w Rosji i poza nią. Tłumaczenie filmów promocyjnych na język angielski i francuski ma na celu promowanie rosyjskiej agendy w Afryce poza jej granicami.
Reakcja anglojęzycznej społeczności graczy na Reddit na nową wtyczkę jest mieszana.Jeden z graczy zgłasza, że gra wzbudziła w nim „ciekawość polityki w Afryce”, podczas gdy inny uważa za „absurdalne, jak przedstawiają Rosję (i Chiny) niemal jak wyzwoliciela Afryki”. Mało prawdopodobny kandydat do rekrutacji uwielbia „to, że ludzie kłócą się tu o swoje przekonania polityczne [sic]. Zamiast docenić fakt, że ktoś zrobił takiego moda, który jest super”. Inny gracz podsumowuje to, zauważając: „Nikt nie wygrywa, cierpią tylko ludzie. Dziwnie widzieć, jak hoi4 jest używane do przepychania jakiejś gównianej propagandy.”
Pozostaje się przekonać, co afrykańska publiczność sądzi o tym, że Rosja bawi się ich losem.
