Okazywanie poparcia dla zmyślonego obozu dla migrantów – przypadek sfałszowanego listu

Pojawił się kolejny sfałszowany list, tym razem wymierzony w Gruzję. I trochę także w Ukrainę. I w UE. I w USA.

Od lat Gruzja jest celem prokremlowskiej dezinformacji. W najnowszym przykładzie kraj stał się celem kampanii dezinformacyjnej opartej na sfałszowanym liście. Jak ujęło to konto Twitter Administracji Prezydenta Gruzji, fałszywy list dziękował Gruzji za „nieistniejące wsparcie dla nieistniejącego obozu dla uchodźców w Gruzji” [sic].

Fałszywka udaje, że została napisana przez wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej Margaritisa Schinasa i jest adresowana do prezydent Gruzji Salome Zurabiszwili. List jest częścią kampanii wymierzonej w dobrą współpracę między UE a Gruzją, sugerując, że działania UE podważają suwerenność Gruzji, zmieniając kraj w centrum lokowania migrantów. Sposób działania wykazuje wiele cech charakterystycznych dla kampanii Secondary Infektion, w której przeciwnik stosował szereg technik – od użycia fałszerstw po wyrafinowane „pranie” dezinformacji w wielu internetowych kanałach.

Początek

Nasze badania pokazują, że kampania dezinformacyjna rozpoczęła się 24 sierpnia 2020 r. na francuskojęzycznym blogu. Udało nam się wykryć 16 stron internetowych rozpowszechniających artykuły powiązane ze sfałszowanym listem wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej.Bliższe przyjrzenie się źródłom mówi nam, że kampania jest skierowana do trzech grup odbiorców: rosyjskojęzycznych, Gruzinów i Ukraińców.

Zrzut ekranu artykułu odnoszącego się do sfałszowanego listu na dpinette.unblog.fr.

Jeśli chodzi o intencje kampanii – do wyborów parlamentarnych w Gruzji pozostało mniej niż dwa miesiące, co czyni je głównym celem. Wygląda na to, że jej celem jest sianie zamętu między Gruzją, USA i UE, osłabienie zaufania między partnerami oraz zniechęcenie Ukraińców i Gruzinów do budowania partnerstw z UE. Innym wyraźnym motywem stojącym za kampanią jest – obniżenie frekwencji wyborczej w wyborach.

Przekazy

Pierwszy artykuł w języku rosyjskim ukazał się 26 sierpnia i oferuje przydatne wyjaśnienie, jak interpretować każdy niuans listu.Artykuł posługuje się następującymi przekazami dezinformacyjnymi:

• Gruzińscy politycy obiecali walczyć z koronawirusem, ale nie dotrzymują obietnic
• UE i prezydenci Gruzji przygotowują się do otwarcia obozu dla uchodźców z kryminalną przeszłością
• Obóz będzie miał śmiertelne konsekwencje dla Gruzinów z powodu zwiększonego ryzyka wymknięcia się pandemii spod kontroli
• Politycy, dziennikarze i eksperci wiedzą o projekcie, ale milczą.

Zrzut ekranu artykułu omawiającego fałszywy list na ryb.ru.

Gdy prokremlowskie media koncentrują się na obiektach w Gruzji, zwykle obwiniają Laboratorium Lugara o najróżniejsze przewinienia, takie jak prowadzenie śmiercionośnych eksperymentów. A choć – całkowicie legalne – Laboratorium Lugara jest prawdziwym i nowoczesnym obiektem pod Tbilisi, obóz dla migrantów nim nie jest. To samo dotyczy wsparcia dla budowy nowego obozu.

Odmienną interpretację listu przedstawia się odbiorcom na Ukrainie. W tym przypadku Ukraina i Gruzja są ukazywane jako ofiary niecnych planów UE oraz skorumpowanych i niekompetentnych lokalnych polityków.W obu tych krajach UE jest przedstawiana jako aktor, który „de facto zaakceptował nielegalnie zaanektowane lub okupowane terytoria jako należące do Federacji Rosyjskiej”.

Niektóre z stosowanych narracji dezinformacyjnych:

• W 2020 r. UE przekroczyła wszelkie granice tego, co dopuszczalne, i postanowiła zamienić Gruzję w obóz koncentracyjny
• UE przerzuca swoje problemy na Gruzję; deportowanie migrantów jest trudne, więc jeśli się to nie uda, Gruzja musi pilnować i karmić migrantów
• UE nie jest przyjacielem ani partnerem, lecz „w istocie okazuje się szkodnikiem”.

Zrzut ekranu artykułu opisującego fałszywy list na times.com.ua.

Prawda jest taka, że zamiast opowiadać się za obozem dla migrantów z przestępczą przeszłością, UE współpracuje z Gruzją i Ukrainą, aby wspierać reformy gospodarcze, wspierać praworządność, modernizować infrastrukturę krajów oraz promować społeczeństwo obywatelskie.

Trzeci nurt ataków dezinformacyjnych przedstawia Gruzję jako państwo-marionetkę potrzebujące zagranicznego przywództwa, które ma zostać zapewnione przez zagranicznych zwierzchników, tj. UE i USA.Gruzini są przedstawiani jako niezdolni do rządzenia własnym krajem i niegodni niepodległości, która „została przyznana wyłącznie zgodnie z wolą i pozwoleniem Rosji”.

Jeśli chodzi o artykuł po francusku i towarzyszący mu sfałszowany list – jest to wkrętka mająca stworzyć iluzję, że kampania dezinformacyjna ma swoje źródło na Zachodzie i nie ma nic wspólnego z prokremlowskim ekosystemem dezinformacji.

Pomiar wpływu

Chociaż artykuły zostały dostosowane dla maksymalnego oddziaływania, ogólny zasięg wciąż był ograniczony. Zidentyfikowaliśmy łącznie 16 stron internetowych wspominających o sfałszowanym liście, z których niektóre były zaangażowane w podobne kampanie ze sfałszowanymi listami już w 2017 roku, kiedy przedmiotem fałszerstwa był rzekomy list napisany przez ówczesną Wysoką Przedstawiciel Federicę Mogherini.

Reakcja

Władze gruzińskie skutecznie zareagowały na kampanię dezinformacyjną. Administracja Prezydenta zdementowała list i artykuły, czyniąc obraz listu nieprzydatnym do dalszego niewłaściwego wykorzystania. Władze nie wspomniały, a tym samym nie wzmocniły, towarzyszących fałszywych twierdzeń i prowokacji zawartych w towarzyszących artykułach.Podobnie jak w poprzednich przypadkach, opinia publiczna wykorzystywała sekcje komentarzy do obalania artykułów opartych na sfałszowanych listach (jeśli dostępne były publiczne sprostowania).

Doświadczenie w radzeniu sobie z podobnymi kampaniami dezinformacyjnymi opartymi na fałszerstwach pomogło uniknąć emocjonalnej reakcji, na którą liczą atakujący, aby tworzyć teorie spiskowe i przyciągać uwagę do nieprawdy. Spokojna reakcja wszystkich osób, które wykryły kampanię dezinformacyjną i na nią odpowiedziały, pomogła zapobiec najgorszemu i przyczyniła się do budowania odporności.