Rozrywka

Sieci kłamstw tkane przez prokremlowskie media są zazwyczaj niezwykle misterne. Czasami jednak zdarzają się wpadki. Przedstawiamy 10 przykładów absurdalnej, mocno przesadzonej i wyjątkowo kompromitującej dezinformacji rozpowszechnianej przez prokremlowskie źródła w 2021 roku.

Kreml dysponuje imponującym zestawem manipulacyjnych technik, które mają na celu utrudnianie Rosjanom korzystania z prawa do wyrażania swojej woli. Wybory z ubiegłego tygodnia pozwoliły wyborcom zobaczyć je wszystkie.

Koncepcja Inteligentnego Głosowania wywołała panikę na Kremlu. Istniało wyraźne i bezpośrednie zagrożenie, że wyborcy poprą kandydatów niekontrolowanych przez władze w wyborach w tym tygodniu. Kreml potrzebował nowych podejść do zarządzania procesem głosowania, aby przechytrzyć demokrację.

W cyklu artykułów EUvsDisinfo demaskuje kilka tanich, retorycznych sztuczek dezinformacji oraz to, jak twórcy dezinformacji systematycznie utrudniają wymianę poglądów – podstawę demokracji – stosując arsenał narzędzi. Zespół EUvsDisinfo opisał je w serii artykułów „ZASŁONA”, aby pokazać, w jaki sposób zasłona dezinformacji spowija demokrację.

Skutecznym sposobem na zniszczenie debaty jest ciągłe dodawanie szczegółów technicznych, elementów pobocznych wcześniejszych oświadczeń oraz staranne unikanie głównego tematu rozmowy. Określenie „zachowywać się jak lew morski” zostało użyte w komiksie z 2014 r., w którym lew morski prezentujący przesadnie dobre wychowanie wtrąca się w rozmowę, domagając się wyjaśnień na temat wcześniejszych twierdzeń. Celem tego narzędzia jest osiągnięcie pozycji kogoś, kto stale docieka prawdy.

Niekiedy celem narzędzia retorycznego jest zajęcie przestrzeni informacyjnej. Jest to zgodne z teorią militarną opisaną w Magazynie Rosyjskiego Instytutu Studiów Strategicznych: „Prewencyjnie ukształtowana narracja, odpowiadająca interesom narodowym państwa, może znacząco ograniczyć wpływ działań obcych sił w sferze informacyjnej, które z reguły starają się wypełnić »puste przestrzenie« [w obiegu informacji]”.

Sarkazm, satyra, wyśmiewanie, „hahaganda” to skuteczne sposoby na zdobycie przewagi w debacie. Są to techniki, które jak najbardziej można stosować w debacie, jednak w przypadku Kremla są one kluczowym elementem retoryki. Satyra w rosyjskich programach telewizyjnych ma na celu umyślne zniesławienie i umniejszenie. To samo podejście zastosowano w trakcie demonstracji w Rosji w styczniu 2021 r.: prokremlowskie media i eksperci starannie określali tysiące protestujących „szczeniakami Nawalnego i rewolucjonistami-maminsynkami”.

Przesada oraz wyolbrzymianie do pewnego stopnia stanowią standardową praktykę w każdej debacie polemicznej, np.: „Propozycja opozycji to czyste szaleństwo!”, „Premier straciła właśnie całą wiarygodność”. Jednak w demokratycznym dyskursie rozmówcy powstrzymują się zwykle od wyśmiewania, odczłowieczania i nękania. W idealnej sytuacji demokratyczna rozmowa powiązana jest z fundamentalnym szacunkiem i stosowaniem się przez uczestników do zasad fair play.

Aczemunizm to drugii z serii artykułów o trikach i prokremlowskiej zasłonie dezinformacji. Aczemunizm to tania, sprawnie działająca sztuczka, która od bardzo długiego czasu stanowi kluczowy element kremlowskiej dezinformacji. Polega na odsunięciu od siebie oskarżeń poprzez zmianę tematu: „a czemu nie zajmujecie się…”