Kwaśne winogrona podróży bezwizowych
Ruch bezwizowy do strefy Schengen dla obywateli Rosji od dawna znajduje się na liście życzeń Kremla podczas spotkań z UE. Jak więc media prokremlowskie zareagowały na dobrą wiadomość, że Parlament Europejski zatwierdził reżim bezwizowy między Unią Europejską a Ukrainą? Pamiętajmy, że ukraiński rząd jest codziennie określany w rosyjskiej telewizji państwowej jako nieskuteczny i upadający. Jak media prokremlowskie mogły wyjaśnić, że taki rząd osiągnął tak konkretną korzyść dla swoich obywateli?
W centrum narracji kompensacyjnej znalazło się stworzenie fałszywej przesłanki: według tego reportażu wyemitowanego w lojalnej wobec Kremla stacji NTV, główną reakcją Ukraińców na wiadomość z Brukseli było rozczarowanie faktem, że reżim bezwizowy nie obejmował pozwolenia na pracę w UE. Reportaż NTV pominął fakt, że zezwolenia na pracę praktycznie nigdy nie są częścią reżimów ruchu bezwizowego między państwami. Ten szczególny rodzaj dezinformacji – tworzenie fałszywej przesłanki – może być bardzo produktywny jako źródło snucia opowieści opartych na dezinformacji.
Media prokremlowskie zdobyły to doświadczenie dzięki jednej ze swoich głównych narracji o NATO, o którym twierdzą, że obiecało nie rozszerzać się na kraje Europy Wschodniej. Podobnie, jeśli odbiorcy nie wiedzą, jak zwykle działa ruch bezwizowy, fałszywa przesłanka jest pomocna w zniekształcaniu postrzegania dobrej wiadomości dla Ukrainy.Anglojęzyczna wersja finansowanego przez państwo rosyjskie kanału RT również podkreśliła, że ruch bezwizowy „nie zapewnia Ukraińcom dodatkowego dostępu do miejsc pracy w UE”, i kontynuowała piskliwie: „poparcie dla prezydenta na Ukrainie jest zaledwie dwucyfrowe, podczas gdy kraj zmaga się z trudnościami gospodarczymi, wszechobecną korupcją, działaniami zbrojnymi na wschodzie oraz środkami oszczędnościowymi narzuconymi przez rząd na żądanie Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW)”.
Inne prokremlowskie media, które podlegają wytycznym rosyjskich władz, utrzymane były w podobnym tonie. Słowo kluczowe „rozczarowanie” było również centralne w rosyjskojęzycznych relacjach RT. W innym materiale RT po rosyjsku przewidywała złe wieści dla UE w postaci rzekomo spodziewanego napływu „milionów nielegalnych migrantów zarobkowych z Ukrainy”. Prokremlowski portal internetowy Regnum przygotował całą listę powodów, dla których podróże bezwizowe mogłyby być czymś negatywnym: podróże bezwizowe nie oznaczają, że Ukraińcy mogą osiedlać się w UE; jedyną realną różnicą jest to, że Ukraińcy oszczędzają 35 euro na opłatach wizowych; większości Ukraińców nie stać na podróże do Europy itd.
Podobnie prokremlowski Riafan opublikował felieton poświęcony „długo oczekiwanemu załamaniu się złudzeń”.Powiedziano nam tutaj, że w rzeczywistości decyzja ta osłabiła władze ukraińskie, ponieważ oznaczała utratę jednej z ich najważniejszych „marchewek”, tj. obietnicy lepszego życia. Autor przewidywał również silne rozczarowanie wśród Ukraińców, którzy „skakali na Majdanie i niszczyli swój kraj”. Felieton Riana i jego ton „kwaśnych winogron” to klasyczny przykład próby przykrycia swojej zawiści i zazdrości ironią oraz sarkazmem.
