Narracje Sputnika Serbia podsycają podział Wschód–Zachód na Bałkanach Zachodnich – wynika z raportu NATO STRATCOM
Sputnik Srbija podkreśla podziały na Bałkanach Zachodnich, przedstawiając siły prozachodnie jako „słabe” i „skorumpowane”, dążące do podporządkowania sobie swoich sąsiadów. To jeden z wniosków raportu opublikowanego przez NATO Strategic Communications Centre of Excellence (NATO Stratcom CoE). Przeanalizowano internetową wersję wspieranego przez Kreml medium Sputnik w języku serbskim w okresie jednego roku (całego roku 2018).
Sputnik Srbija działa od 2015 roku. Ze względu na podobieństwa językowe między językami bośniackim, chorwackim, czarnogórskim i serbskim, dociera do odbiorców także w pozostałych krajach Bałkanów Zachodnich. NATO Stratcom CoE skupiło się na próbie artykułów dotyczących ośmiu tematów: sześciu państw Bałkanów Zachodnich (Albanii, Bośni i Hercegowiny, Kosowa, Czarnogóry, Macedonii Północnej i Serbii), UE oraz NATO, aby wywnioskować główne narracje, które Sputnik Srbija promował w odniesieniu do tych kwestii.
Relacje Sputnik Srbija wzmacniają postrzeganie podziału między stroną „prozachodnią” a „pro-wschodnią” na Bałkanach Zachodnich — stwierdza badanie. Państwa bliższe Zachodowi (Albania, Macedonia Północna i Czarnogóra) przedstawiano bardziej negatywnie i często łączono z przestępczością oraz korupcją.Przedstawiano je tak, jakby utraciły „suwerenność” na rzecz Zachodu, co pozostawiało im „niewielką władzę” i autonomię w podejmowaniu decyzji. Serbię przedstawiano jako sympatyzującą z Rosją, a zatem jako „historię sukcesu w regionie”.
Bałkany Zachodnie jako pole bitwy?
NATO Stratcom CoE zaobserwowało Sputnik Srbija artykuły, które bagatelizowały aspiracje niektórych państw do przystąpienia do NATO lub UE. Badacze zidentyfikowali 617 artykułów promujących narrację, że UE jest „hegemoniczna”. Sporadycznie przekaz koncentrował się również na nieporozumieniach wewnątrz UE dotyczących polityki rozszerzenia. 386 artykułów twierdziło, że Bałkany Zachodnie znajdują się pod wpływem UE, podając jako przykład zaangażowanie UE w referendum w sprawie zmiany nazwy w Macedonii Północnej. „UE nie jest w stanie poradzić sobie z kryzysem uchodźczym” — była to narracja forsowana w 75 artykułach Sputnika.
360 artykułów przedstawiało Bałkany Zachodnie jako „pole bitwy” UE, przy czym w 189 artykułach wspominano o UE jako konkurującej z Rosją. W szczególności Kosowo przedstawiano jako arenę rywalizacji z Rosją, podczas gdy Rosję przedstawiano jako wspierającą Serbów w Kosowie, w opozycji do UE, o której twierdzono, że stoi po stronie Albańczyków w Kosowie.
Sputnik Srbija „prawdopodobnie zachowuje się jak profesjonalne medium” — stwierdza raport.88% przeanalizowanych artykułów stanowiły relacje informacyjne, a wiele z nich neutralnie przedstawiało fakty. Bywały one jednak sporadycznie łączone z fałszywymi i przesadzonymi elementami, wyrwanymi z kontekstu w celu kształtowania opinii publicznej. Neutralny lub przeciwstawny ton (jedna trzecia artykułów) przeplatał się z tonem negatywnym (65% przeanalizowanych artykułów). Podobnie jak inne media sponsorowane przez Kreml, narracje promowane przez Sputnik Srbija często wywołują poczucie strachu, niepokoju i braku bezpieczeństwa.
Czytaj więcej:
Weryfikatorzy faktów odnotowują 35% wzrost dezinformacji publikowanej przez serbskie tabloidy
Dezinformacja zaostrzyła napięcia między Serbią a Czarnogórą
Jak serbski Sputnik przeniknął do centrum dezinformacji w Bośni i Hercegowinie
