Pytaj więcej, zgłaszaj mniej: najnowsze doniesienia z kampanii dezinformacyjnej wymierzonej w UE

Musicie nas wysłuchać – tych, którzy nie mogą głosować. Musicie głosować za nas, za wasze dzieci i wnuki, powiedziała Greta Thunberg do członków Parlamentu Europejskiego zgromadzonych w Strasburgu 16 kwietnia. Wybory do UE zbliżają się wielkimi krokami. (…) W tych wyborach głosujecie za przyszłymi warunkami życia ludzkości, dodała.

Polityczne samobójstwo ikony ruchu – tak brzmiał artykuł w Sputnik Deutschland osiem dni później. Według jego autora 16-letnia szwedzka aktywistka, która próbuje przekonać polityków na całym świecie do większego zaangażowania w ratowanie środowiska, Greta Thunberg, została wykorzystana przez Parlament Europejski do agitacji na rzecz tej instytucji, która jest śliska, sterowana przez lobbystów i stanowi przybudówkę NATO. Godne ubolewania jest wykorzystywanie Grety do tak haniebnego celu, jakim jest: przekonywanie Europejczyków, by poszli głosować – powiedział autor artykułu w Sputnik. Przy niskiej frekwencji w ostatnich wyborach do UE nie dziwi, że trzeba uruchomić wszelkie środki, aby więcej osób wzięło udział w wyborach. Ale ktokolwiek wierzy, że udział w wyborach cokolwiek zmienia, żyje w samooszukiwaniu się. Wybory do UE mają jeden cel: stabilizację rządów finansjery i dominacji.Jeśli więc pójdziesz głosować, nigdy nie odzyskasz swojego głosu – argumentuje autor.

Zniechęcanie do głosowania jest jedną z najczęściej stosowanych taktyk w kampanii dezinformacyjnej wokół wyborów europejskich. Ponieważ wybory do Parlamentu Europejskiego odbywają się od czwartku do niedzieli, przyjrzyjmy się ponownie głównym przekazom forsowanym przez prorosyjskie (prokremlowskie) media oraz metodom wykorzystywanym do ich rozpowszechniania.

Zwroty akcji

Artykuł, którego autor wykorzystał przemówienie Grety Thunberg do szerzenia dezinformacji na temat UE i PE, wywołał 107 komentarzy na stronie Sputnik, został rozpowszechniony przez niemieckie skrajne media (w tym KenFM, Zaronews, Publikumsrat) i blogi oraz udostępniony na Facebook, Twitter i VKontakte (jednak bez znaczącego oddźwięku).

Artykuł jest felietonem (op-ed), co z definicji zapewnia większą swobodę wypowiedzi. Jednocześnie ten konkretny tekst zawiera co najmniej pięć różnych przekazów dezinformacyjnych. Różnią się one między sobą, a nawet wzajemnie sobie przeczą, ale mają jeden główny cel – zniechęcić do głosowania, grając na słabościach UE i siejąc nieufność wobec instytucji unijnych. Przemówienie Grety Thunberg nie miało nic wspólnego z agitacją w kontekście wyborów do UE (i można to wyraźnie zobaczyć, gdy przeczyta się jej przemówienie w całości).Obywatele bez wpływu to kolejna narracja dezinformacyjna, którą EUvsDisinfo szeroko opisywało i obaliło. Pojawia się ona także w innych wersjach językowych Sputnika – na przykład w rumuńskiej, której odbiorcom ponownie wmówiono, że ich głosy nie mają znaczenia, ponieważ Parlament Europejski jest forum doradczym dla Komisji Europejskiej, co rzekomo unieważnia sens głosowania. Nie jestem pewien, co Sputnik miał przez to na myśli, ale powiedzmy po prostu, że komisarze nie wybierają sami siebie, budżet UE nie może zostać zatwierdzony bez PE, a obywatele UE nie korzystaliby z roamingu bez opłat, gdyby nie instytucje europejskie, w tym PE.

A rządy finansowe nad UE to teoria spiskowa, choć popularna, zwłaszcza w włoskiej edycji Sputnika. Przy okazji, niedawno Sputnik Italia oskarżył prezydentów Francji i Włoch o knucie planu uratowania „euro-oligarchii” przed presją ruchów ludowych (podpowiedź: prezydenci spotkali się, aby upamiętnić 500^. rocznicę śmierci Leonarda Da Vinci).

Chwytając okazję

Inną taktyką mediów prokremlowskich jest nadawanie ich narracjom „ludzkiej twarzy”.Na przykład wiele rosyjskich mediów, w tym Ria Novosti, Komsomolskaya Pravda, Lenta.ru, RuNews24, Vzglyad, Argumenty i Fakty, Life.ru, Regnum, TV Zvezda, RusDialog, Vestnik Kavkaza oraz RT opisało wypowiedź kandydata na europosła, który oskarżył Parlament Europejski o „antyrosyjską i pronatowską histerię” oraz przedstawił dążenie Ukrainy i Gruzji do przystąpienia do NATO jako „prowokację”.

Gdy europejski polityk popiera kluczowe tezy narracji prokremlowskiej, nie dziwi, że rosyjskie media szeroko relacjonują ten temat. Interesujące jest jednak to, jak kampania dezinformacyjna wykorzystuje takie momenty, by wstrzykiwać do artykułów prokremlowskie przekazy dezinformacyjne. Na przykład kilka redakcji wykorzystało tę okazję, by dodać zniekształcone nagłówki i powtórzyć powracającą prokremlowską dezinformację. TV Centr opublikował tę samą historię z nagłówkiem „Francuzi są zmęczeni antyrosyjską histerią”, aby sprawić wrażenie, że wyrażone poglądy są powszechnie podzielane przez całą francuską populację.Vzglyad dodał wiadomość z zeszłego roku o „pilnym przygotowywaniu się Europy do wojny z Rosją” – powracającą tezę prokremlowskiej dezinformacji przedstawiającą Europę jako agresywną (zob. podobne przypadki dezinformacji w naszej bazie danych).

Ukraine.ru z kolei dodał odniesienie do „częstych wizyt francuskiej delegacji na Krymie” – ponownie powracający przekaz dezinformacyjny, który ma na celu legitymizowanie nielegalnej aneksji w oczach odbiorców. Inne media, takie jak Ria Novosti oraz Life.ru również wykorzystały okazję do powtórzenia dezinformacji na temat nielegalnej aneksji Krymu przez Rosję, twierdząc, że Krym „ponownie zjednoczył się z Rosją po referendum”. Regnum powtórzył ten sam przekaz o „ponownym zjednoczeniu Krymu” i przedstawił rosyjską agresję na Ukrainę jako „tzw. wojnę z Rosją”. W rzeczywistości żaden organ międzynarodowy nie uznaje tzw. referendum z 2014 roku. Rosja jest, zgodnie z Rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ 71/205 z 19 grudnia 2016 r., mocarstwem okupacyjnym w tym konflikcie.

Podobną taktykę – polegającą na specyficznym ujęciu wypowiedzi i wydarzeń – zastosowano także w innych językach.Na przykład narracja o Unii Europejskiej jako „eurokołchozie” („euro-kolektywnym gospodarstwie rolnym”, wywodząca się z sowieckiej koncepcji kołchozów) została opisana w polskiej wersji Sputnika. Pochodziła od jednej z polskich partii nacjonalistycznych oraz jej kandydatów do PE i miała na celu zdyskredytowanie UE na dwa sposoby: z jednej strony poprzez przedstawienie jej jako instytucji fasadowej, z drugiej – jako dysfunkcyjnej, mającej m.in. do dyspozycji zagrażającą armię. Sputnik Polska szeroko relacjonował również tzw. „marsz suwerenności” zorganizowany przez to środowisko polityczne 1 maja (15^. rocznica przystąpienia Polski do UE), wyraźnie wymierzony przeciwko UE, ale nie poinformował o znacznie większej demonstracji pro-UE odbywającej się w tym samym czasie.

Jeśli żyjesz w świecie dezinformacji, a prokremlowskie media są Twoimi głównymi źródłami, by nadążać za tym, co dzieje się w polityce, gospodarce czy kulturze, prawdopodobnie uznasz, że UE jest po to, by odebrać Ci wolność, skorumpować wszystkich polityków w Brukseli albo rozpętać wojnę. To nieprawda. Zobacz nasz film, aby dowiedzieć się, jak rozpoznawać dezinformację.

Życzymy szczęśliwych i wolnych od dezinformacji dni wyborczych!