Zaciekły atak donikąd

“Secondary Infektion” – potężna, bezużyteczna i niebezpieczna

Secondary Infektion to kampania, która od 2014 roku wykorzystuje fałszywe konta i sfałszowane dokumenty, aby siać konflikt między krajami Zachodu. Badacze z firmy badawczej Graphika powiązali tę kampanię z Rosją. Kampania jest technicznie zaawansowana, bardzo dobrze zaciera ślady. Opublikowano co najmniej 2 500 elementów treści: fałszywe listy, sfałszowane blogi.

Raport opisuje masowy projekt o wysokich możliwościach technologicznych i zdolności wykorzystywania luk w systemach bezpieczeństwa platform mediów społecznościowych. Ten ambitny projekt zainwestował ogromne zasoby w fałszowanie listów, wpisów na blogach, artykułów informacyjnych – jednak wszystko to bez faktycznego osiągnięcia czegokolwiek.

EUvsDisinfo pisało wcześniej o badaniach nad Secondary Infektion, w tym o fałszywym liście rzekomo pochodzącym od najwyższego dyplomaty UE Josepa Borrella, spekulującym na temat zamachu na premiera Wielkiej Brytanii Borisa Johnsona.

Duży wysiłek, mały wpływ

Nowy raport Graphika przedstawia kilka przykładów fałszywych dokumentów, często z bardzo podobną metodologią: sfałszowane twierdzenie jest publikowane przez fałszywe konto w mediach społecznościowych i szybko udostępniane mediom. Chodzi o to, by wprowadzić twierdzenie do środowiska medialnego za pomocą „kont jednorazowych” – tj.konta, które są natychmiast usuwane i nigdy wcześniej nie są używane – w nadziei na zdobycie rozgłosu w mediach głównego nurtu.

Raport zauważa, że ta metoda jest zaawansowana, a operatorzy stojący za nią są bardzo dobrzy w zacieraniu śladów. To wyrafinowany sposób dezinformacji, ale o bardzo niewielkim wpływie. Badacze piszą:

Bardzo niewiele historii Secondary Infektion osiągnęło jakikolwiek wpływ, rozumiany jako zaangażowanie zewnętrznych użytkowników w jego treści. To jeden z najbardziej zagadkowych aspektów operacji: co operatorzy sądzili, że robią, i dlaczego nie zmienili swoich metod, aby osiągnąć większy rozgłos?

Badacze znajdują tylko kilka przykładów, w których wstawka fałszywych dokumentów wydaje się zdołać zdobyć pewien rozgłos. Fałszywe twierdzenie o Ukrainie oraz lobbingu USA na rzecz nominowania ówczesnego prezydenta Ukrainy do Pokojowej Nagrody Nobla zostało podchwycone przez brytyjskiego teoretyka spiskowego Davida Icke’a, a później przez kanadyjski spiskowy serwis Globalresearch.com. Stąd twierdzenie trafiło do rosyjskiej państwowej agencji informacyjnej Sputnik oraz na różne inne strony z siedzibą w Rosji.

W jednym przykładzie Secondary Infektion zdołało osiągnąć znaczący wpływ: dokumenty związane z negocjacjami handlowymi USA–Wielka Brytania wyciekły do opinii publicznej pod koniec października 2019 roku. Sam wyciek początkowo pojawił się na kontach na Reddicie i w mediach niszowych, nie przyciągając większej uwagi.Wyciek trafił do mediów dopiero wtedy, gdy w listopadzie został wysłany e-mailem bezpośrednio do brytyjskich aktywistów politycznych.

Niezidentyfikowany obiekt

Operacja Secondary Infektion obejmuje dziewięć dominujących tematów; wszystkie kluczowe elementy kampanii dezinformacyjnych ekosystemu prokremlowskiego:

Wszystkie te tematy są dobrze reprezentowane w Bazie Danych Dezinformacji EUvsDisinfo. Około jedna trzecia treści związanych z operacją jest poświęcona narracji przedstawiającej Ukrainę jako państwo upadłe lub niewiarygodne. Badacze stwierdzają zaskakująco dużą liczbę artykułów poświęconych rosyjskiej obecności wojskowej w Syrii.

Badacze dochodzą do wniosku, że operacja jest zaawansowana, dobrze zorganizowana i można ją powiązać z rosyjskimi interesami {?}. Nie jest jednak możliwe – jak dotąd – powiązanie jej z jakąkolwiek znaną rosyjską organizacją lub władzą. Badacze piszą:

Secondary Infektion pozostaje niezidentyfikowanym podmiotem stanowiącym zagrożenie. Pomimo pracy wielu zespołów nie mamy potwierdzonej atrybucji do konkretnej grupy. W związku z tym nie mamy jasnego obrazu jego ogólnych możliwości i motywów.Kluczowe pytania pozostają bez odpowiedzi: kto za tym stał? Co próbowali osiągnąć? Dlaczego pozwolili, by tak wiele z ich historii zatonęło bez śladu na nieobserwowanych, zapomnianych rozlewiskach internetu? Dlaczego nie obrali za cel innych częstych obiektów rosyjskich operacji informacyjnych, na przykład konfliktu syryjskiego w ogóle, a w szczególności grupy ratowniczej Białe Hełmy?

Badacze wskazują kilka przykładów oczywistej niekompetencji. Podstawowe błędy w słownictwie i gramatyce; błędnie zapisane nazwiska, rosyjskie terminy użyte zamiast angielskich… Podsumowując – ogromna, zaawansowana operacja o bardzo niewielkim wpływie, najeżona dziwnymi błędami. Czy naprawdę powinniśmy traktować to poważnie? Badacze twierdzą, że tak. Secondary Infektion pokazuje, jak operatorzy wpływu rozwijają zdolność ukrywania się. Fałszerstwa stają się coraz bardziej wyrafinowane. Operacja jest aktywna od 2014 roku i nadal nie da się jej przypisać konkretnym sprawcom. Obecna infodemia wokół wybuchu COVID-19 to żyzna gleba dla dalszych ataków na debatę publiczną i samą demokrację. A gdy ataki trwają, operatyści dezinformacji rozwijają swoje umiejętności.