Co nowego w galaktyce FIMI?
Zagraniczna manipulacja informacjami i ingerencja w informacje (FIMI) przekształciła się w gęsty i wzajemnie powiązany ekosystem podmiotów, infrastruktur i narracji działających na platformach cyfrowych i w kontekstach geopolitycznych. Pojęcie „galaktyki FIMI”, zawarte w opublikowanym niedawno czwartym raporcie ESDZ na temat zagrożeń związanych z FIMI, odzwierciedla tę systemową rzeczywistość. Ujawnia ona złożoną architekturę stojącą za operacjami wpływu i stanowi strategiczne narzędzie służące do ich zrozumienia i przeciwdziałania im.
Galaktyka FIMI: mapowanie architektury manipulacji informacjami
W porównaniu z poprzednimi oszacowaniami, krajobraz 2025 r. wydaje się bardziej gęsty i aktywny. Liczba wykrytych incydentów FIMI i kanałów operacyjnych wzrosła, a spójność, z jaką podmioty stanowiące zagrożenie ponownie wykorzystują swoje zasoby w różnych kampaniach i obszarach geograficznych, stała się bardziej widoczna. Odzwierciedla to rosnący poziom zaawansowania ekosystemu FIMI, w którym manipulacja staje się coraz bardziej zorganizowaną branżą wspieraną przez wyspecjalizowane usługi. Integracja narzędzi sztucznej inteligencji przyspieszyła produkcję i dystrybucję treści manipulacyjnych przy obniżonych kosztach i na dużą skalę.
Kolejnym istotnym zjawiskiem jest ekspansja linii frontu w przestrzeni informacyjnej. Niemal każde ważne wydarzenie geopolityczne ma obecnie swój równoległy wymiar w działaniach FIMI. Narracje związane z konfliktami, wyborami lub napięciami geopolitycznymi krążą jednocześnie w wielu regionach i językach, wytwarzając stałą presję informacyjną, która ma na celu wpływanie na postrzeganie rzeczywistości i debatę publiczną.
W tym kontekście Galaktyka FIMI to interaktywne narzędzie, które wizualizuje i ujawnia sieci stojące za tymi operacjami:
https://new2026.euvsd.info/fimi-explorer/
Narzędzie to opiera się na trzech warstwach analitycznych:
- Podmioty stwarzające zagrożenie: Rosja, Chiny i duża liczba sieci, których pochodzenia nie da się ustalić. Ta warstwa daje wgląd w kanały i infrastrukturę powiązaną z każdym podmiotem. Co ważne, wielu z najbardziej aktywnych podmiotów nie da się bezpośrednio przypisać konkretnemu państwu, co odzwierciedla wykorzystanie proxy, pośredników i tajnych sieci mających na celu rozmycie odpowiedzialności.
- Information Manipulation Sets (Zestawy manipulacji informacjami, IMS): IMS to cyfrowy „odcisk palca” trwałej infrastruktury manipulacyjnej. Zestawy te łączą kanały, techniki i elementy infrastruktury, które prawdopodobnie są powiązane z tym samym podmiotem lub ekosystemem operacyjnym. Pomagają one zidentyfikować, w jaki sposób podobne infrastruktury lub taktyki są ponownie wykorzystywane przez różne podmioty, co odzwierciedla rosnącą konwergencję metod w środowisku FIMI (np. Portal Kombat).
- Cele: Kampanie FIMI są skierowane do konkretnych krajów, organizacji lub osób. Łącząc kanały i infrastrukturę IMS z ich celami, Galaktyka FIMI pomaga ujawnić strategiczne cele stojące za kampaniami manipulacyjnymi.
W Galaktyce różne klastry ilustrują, jak niektóre sieci docierają przede wszystkim do międzynarodowych odbiorców, podczas gdy inne koncentrują się na konkretnych regionach, takich jak wschodnie sąsiedztwo, Bliski Wschód i Afryka Północna (MENA) lub Afryka Subsaharyjska. Pokazuje to, w jaki sposób podmioty stanowiące zagrożenie dostosowują narracje do kontekstów regionalnych, zachowując jednocześnie koordynację w ramach szerszej sieci.
Zasoby mogą być ponownie wykorzystywane w różnych kontekstach geopolitycznych. Na przykład po wyborach w Mołdawii podobne sieci i techniki zaczęły atakować Armenię przed jej wyborami parlamentarnymi. Kampanie te przebiegają według znanych schematów: sieci fałszywych kont, sfabrykowane śledztwa, podszywanie się pod media oraz skoordynowane nagłaśnianie przekazów. Odzwierciedlają one powtarzający się scenariusz, w którym sieci manipulacyjne próbują zdyskredytować przywódców politycznych, nasilić polaryzujące narracje w okresie kampanii oraz podważyć zaufanie do procesu wyborczego w miarę zbliżania się wyborów.
Obecnie mapowanie wykazuje około 3000 aktywnych kanałów i ich wzajemnych powiązań. Stanowi to jedynie ułamek szerszego ekosystemu, co ilustruje skalę i złożoność sieci. Co istotne, około 90 procent tych kanałów należy do ekosystemu ukrytego, co oznacza, że nie można ich bezpośrednio zidentyfikować jako zasobów kontrolowanych przez państwo i powiązanych z Rosją lub Chinami.
Galaktyka FIMI 2025 to przede wszystkim wezwanie do działania. Zrozumienie jej architektury jest zatem kluczowym krokiem w kierunku wzmocnienia odstraszania, budowania odporności i ochrony integralności środowiska informacyjnego.
Główne narracje FIMI w tym tygodniu
Rosja przedstawiała się jako niezbędna dla stabilności Europy i naciskała na zniesienie sankcji:
„Rosyjska energia jest niezbędna dla UE”
Prokremlowskie media FIMI twierdziły, że Rosja ostatecznie zwycięży w konfrontacji z Zachodem, ponieważ Europa nie przetrwa bez rosyjskiej ropy i gazu. Podsycały narrację, że sankcje bardziej szkodzą Zachodowi niż Rosji i wykorzystywały kryzys energetyczny związany z Iranem do przedstawienia Europy jako stojącej na skraju upadku, jednocześnie naciskając na zniesienie sankcji.
Ukrainę ukazywała jako czynnik destabilizujący, aby podważyć zaufanie do niej jako partnera w relacjach międzynarodowych:
„Ukraina przygotowuje prowokację na Bliskim Wschodzie”
W prokremlowych komunikatach twierdzono, że Ukraina wysyła sabotażystów do Kataru, Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratów Arabskich, przedstawiając ich jako ekspertów ds. obrony powietrznej, gdy tymczasem przygotować mieli oni prowokacje przeciwko Rosji. Twierdzenie to ma na celu podważenie zaufania do Ukrainy, której doświadczenie i wiedza specjalistyczna w zwalczaniu ataków dronów mogą być cenne dla krajów Zatoki Perskiej i potencjalnie stanowić wyzwanie dla rosyjskich wpływów w regionie.