Niezależni rosyjscy dziennikarze nagrodzeni za przeciwdziałanie dezinformacji
Niezależni dziennikarze z Rosji zebrali się 24 listopada w Pradze, aby świętować swój zawód i jego osiągnięcia w minionym roku podczas ceremonii wręczenia nagród.
Wręczono sześć nagród w następujących kategoriach: dziennikarstwo śledcze, panorama, wywiad, publikacja regionalna, nowe media oraz nagroda specjalna jury.
Wśród nagrodzonych projektów znalazły się przykłady tego, jak niezależnym rosyjskim dziennikarzom udało się skutecznie podważać narracje dezinformacyjne dominujące w oficjalnej linii Kremla.
Raporty z Salisbury
W kategorii dziennikarstwa śledczego nagrodę przyznano Romanowi Dobrochotowowi za jego czteroczęściowe śledztwo dotyczące ataku chemicznego w Salisbury. Artykuły opublikował niewielki niezależny portal internetowy The Insider, którego pan Dobrochotow jest również redaktorem naczelnym.
Roman Dobrochotow odbiera nagrodę za dziennikarstwo śledcze za relacjonowanie ataku w Salisbury. Zdjęcie: strona internetowa nagród Journalism as a Profession Awards.
Seria The Insider była częścią większego wspólnego projektu z prowadzącymi dochodzenia w oparciu o otwarte źródła w Bellingcat.Pracując w terenie w Rosji, pan Dobrochotow i jego zespół przyczynili się do skutecznego zdemaskowania licznych fałszerstw, które były rozpowszechniane przez Kreml i lojalne wobec niego media po próbie zamachu na Siergieja Skripala i jego córkę.
Pracę The Insider można czytać po angielsku jako część serii Bellingcat o atakach w Salisbury w której m.in. ujawniono prawdziwe tożsamości agentów GRU stojących za śmiercionośnym atakiem w Salisbury.
Ochrona historii stalinizmu przed dezinformacją
W kategorii „media regionalne”, w ramach specjalnej nagrody przyznawanej lokalnym materiałom z wielu regionów Rosji, dziennikarka Anna Jarowa została wyróżniona za swój projekt „Przepisywanie stalinowskiego terroru w Sandarmochu”, opublikowany przez niezależny portal internetowy 7×7.
Publikacja opisuje działania podejmowane w celu zrewidowania historii miejsc egzekucji w regionie Karelii, w pobliżu rosyjskiej granicy z Finlandią, a także próby władz uciszenia rosyjskich aktorów społeczeństwa obywatelskiego badających ten tragiczny fragment historii poprzez stosowanie sfabrykowanych zarzutów i uwięzienie.
Anna Jarowa odbiera regionalną nagrodę dziennikarską za projekt zatytułowany „Przepisywanie stalinowskiego terroru w Sandarmochu”.Nagrody Journalism as a Profession strona internetowa.
Inni dziennikarze również otrzymali nagrody za materiały dotyczące praw człowieka, w tym „Szef grozneńskiego Memoriału, Oyub Titiev, jest sądzony pod zarzutem posiadania narkotyków”, autorstwa Szury Burtina dla Meduzy; oraz tekst Olgi Alferowej: „Mam tego dość. Projekt specjalny o przemocy domowej; Wszystko jest dość skomplikowane”, interaktywny film opublikowany przez Takiye Dela. Mediazona zdobyła Specjalną Nagrodę Jury za relacjonowanie naruszeń praw człowieka w rosyjskich więzieniach.
Olesya Gerasimenko otrzymała nagrodę w kategorii Wywiad za reportaż zatytułowany „Jestem idealnym Rosjaninem: raper Face od „Burgers” do Mandelsztama”, opublikowany w rosyjskiej redakcji BBC.
Praca pod presją
Niezależne rosyjskie dziennikarstwo odegrało kluczową rolę w międzynarodowym przeciwdziałaniu dezinformacji; przykłady śledztw The Insidera i 7×7 nie są odosobnione.
To m.in. dzięki pracy wykonywanej przez nieustraszonych reporterów działających wewnątrz Rosji zaczęły wychodzić na jaw fakty o petersburskiej fabryce trolli.
Ważna praca tych dziennikarzy jest wykonywana pod presją szeregu różnych czynników ograniczających wolność prasy w Rosji.Niezależne organizacje medialne są karane, gdy ich relacje stają się zbyt skuteczne. Niektórzy rosyjscy dziennikarze są zabijani za swoją pracę.
Rosyjscy niezależni dziennikarze oraz inni członkowie społeczeństwa obywatelskiego sami stają się celami dezinformacji i różnych form zastraszania. Było to np. widoczne w niedawnym przypadku, gdy Nowa Gazeta była nękana po swoim śledztwie w sprawie serii ataków z użyciem trucizny oraz zabójstwa krytycznego wobec Kremla blogera, rzekomo dokonanych przez grupę zbirów pracujących dla „kucharza Putina”, właściciela St.Petersburska „fabryka trolli”, Jewgienij Prigożyn.
Ceremonia wręczenia nagród Journalism as a Profession Awards to coroczne wydarzenie organizowane przez Open Russia – organizację pozarządową założoną przez przebywającego na emigracji rosyjskiego biznesmena Michaiła Chodorkowskiego.
Dalsza lektura:
Podwójne białe linie rosyjskiego dziennikarstwa
Rosja jako cel rosyjskiej dezinformacji
Rosyjscy dziennikarze walczą z dezinformacją
Cztery czynniki wpływające na wolność prasy w Rosji
Górne zdjęcie: z Salisbury Reports, część 3 serwisu The Insider.
AKTUALIZACJA: We wcześniejszej wersji tego artykułu dziennikarka BBC Russian Service Olesya Gerasimenko została błędnie określona jako Olga Gerasimenko.
