Prokremlowska narracja o migrantach

Prokremlowskie media często rozpowszechniają powtarzaną narrację na temat migrantów w państwach członkowskich UE. Łączy ona elementy dezinformacji z faktycznym tłem przybywania do Europy uchodźców w dużych liczbach. Prokremlowska narracja koncentruje się na wzbudzaniu alarmistycznych nastrojów i jest wspierana poprzez promowanie mowy nienawiści. Jak przykład ze Szwecji pokazuje, strategicznym celem jest wprowadzanie zamieszania i podsycanie kontrowersji w debatach publicznych: szwedzki niezależny autor, pozostający w ugruntowanej zależności finansowej od rosyjskich obywateli, pisał artykuły o migracji pod kilkoma pseudonimami. Niektóre z nich sprzeciwiały się temu, by Szwecja przyjmowała więcej migrantów, podczas gdy inne były radykalnie proimigracyjne.

Na czym polega prokremlowska narracja o migrantach? Zamiast parafrazować, możemy po prostu zacytować wypowiedź prowadzącego talk-show Piotra Tołstoja (który jest obecnie wiceprzewodniczącym rosyjskiej Dumy Państwowej) z 1 lipca 2016 r.: „W krajach takich jak Francja i Belgia [migranci] zostali rozpuszczeni świadczeniami socjalnymi, które otrzymują za to, że nie pracują; wolno im pobierać te świadczenia socjalne na wiele żon, które mogą mieć zgodnie ze swoimi przekonaniami” – powiedział Tołstoj, po czym kontynuował: „To właśnie doprowadziło do wybuchów bomb w Paryżu i wybuchów w Brukseli”. Obejrzyj tutaj (od 12:02 minuty, po rosyjsku).Tolstoy’s statement introduces the discussion, but provides a distinct framing: European governments are depicted as weak and naïve; migrants are their antagonists, being cynically abusive of the welfare system, and potential terrorists.

A textbook example of how the pro-Kremlin narrative about migrants is promoted is the so-called “Lisa case”, which displayed a well-coordinated disinformation exercise, involving Russian state media, social media, trolls and political leaders. In January 2016, an unfounded rumour about the alleged rape of 13-year old Lisa from a Russian-speaking family in Berlin was spread on social media: The girl claimed she was abducted by migrants, held for many hours and raped by them. The story was picked up by trolls and Kremlin-loyal media and led to thousands of German Russian speakers protesting against the German government. Russia’s Foreign Minister also brought up the unconfirmed allegations at a press conference. For a thorough account of the “Lisa case”, see NATO’s article “The ‘Lisa case’: Germany as a target of Russian disinformation”.

Another case of migration-related disinformation saw pro-Kremlin media actively relay allegations that a large group of refugees committed an arson attack on the Dortmund cathedral in Germany. This story had originally appeared in the American outlet Breitbart. Aby zobaczyć więcej przykładów prokremlowskiej dezinformacji wymierzonej w Niemcy, zobacz nasz niedawny artykuł.

W ciągu ostatnich 18 miesięcy „Disinformation Review” opisywał wiele innych przykładów tego, jak wykorzystywano prokremlowską narrację o migrantach. Oto wybór:

• W październiku 2016 r. dezinformacja na temat migranta, który rzekomo został uniewinniony od zarzutów napaści seksualnej w Austrii, dotarła aż do kontrolowanej przez państwo rosyjskiej telewizji Pierwyj Kanał, a także do publicznych komentarzy prezydenta Putina. W rzeczywistości doszło do tego, że proces sądowy musiał zostać powtórzony, a oskarżony pozostawał w areszcie, oczekując na nowe postępowanie.
• Szczególnie kompromitującym momentem dla rosyjskich mediów państwowych było to, gdy program „Vesti Nedeli” prowadzony przez Dmitrija Kisieliowa został przyłapany na błędnym tłumaczeniu i przeinaczaniu odpowiedzi udzielanych przez francuskich przechodniów na temat migrantów, jak opisaliśmy w maju ubiegłego roku. Francuski program telewizyjny „Le Petit Journal” odnalazł pierwotnych rozmówców i potwierdzili oni, że „Vesti Nedeli” odwróciło sens ich wypowiedzi, zamieniając je w wyrazy ksenofobii.
• Prokremlowska dezinformacja na temat migrantów w Europie miewa jeszcze bardziej osobliwe momenty, np.Gdy rosyjski państwowy kanał Sputnik we wrześniu ubiegłego roku donosił, że europejscy obywatele rzekomo zazdroszczą migrantom ich poligamii

,

• Sputnik poinformował również, że europejski kryzys migracyjny jest w rzeczywistości potajemnie reżyserowany przez George’a Sorosa.
• Kanał rosyjskiego Ministerstwa Obrony, Zvezda, poinformował swoją publiczność w lutym, że dziewięć zakonnic w mediolańskim klasztorze zaszło w ciążę po ugoszczeniu pięciu migrantów (oraz po orgii z nimi): najwyraźniej Zvezda podchwyciła satyryczny artykuł opublikowany przez włoskie medium, którego nie należało traktować poważnie.

Istotnym aspektem jest to, że mowa nienawiści jest znacznie bardziej akceptowana w mediach prokremlowskich i np. w rosyjskiej telewizji państwowej. Jak informowaliśmy, rasistowskie, homofobiczne i antysemickie wypowiedzi są nie tylko akceptowane, lecz także promowane przez czołowych rosyjskich prezenterów telewizyjnych, na przykład w ich niedawnej kampanii przeciw kandydaturze Emmanuela Macrona na prezydenta Francji.

Wszelka polityka jest przynajmniej w pewnym stopniu lokalna: wiele mediów, w tym Washington Post, zwracało uwagę, że własne problemy migracyjne Rosji w ostatnim czasie powróciły w dyskusjach po terrorystycznym zamachu bombowym w petersburskim metrze w kwietniu.Podobnie, gdy prokremlowskie media sprzedają narrację, że szwedzkie miasta mają zdominowane przez imigrantów „strefy no-go”, sytuacja w rosyjskiej Czeczenii aż prosi się o porównanie – miejscu, które trudno byłoby nie uznać za strefę no-go dla gejów, a nawet dziennikarzy.