MH17: Czas się kończy dla dezinformacji
Od lipca 2014 r. rosyjskie władze prowadzą kampanię dezinformacyjną wspólnie z mediami, które bezpośrednio i pośrednio kontrolują, aby zatuszować prawdę o tym, kto zestrzelił samolot Malaysian Airlines, lot MH17 nad wschodnią Ukrainą.
Ale czas zaczyna się kończyć. Zarówno oficjalni śledczy, jak i międzynarodowa społeczność dziennikarzy zdołali systematycznie neutralizować serię zasłon dymnych rozstawionych przez Kreml, mających odciągnąć naszą uwagę od prawdy. Do już przytłaczającego zestawu faktów dołączono teraz nowe fakty, pozwalając, by ostatnie elementy układanki MH17 trafiły na należne im miejsca.
Pod presją Kreml zawsze będzie próbował wprowadzać zamieszanie, wyrzucając wiele kłamstw niczym wabikową flarę. Jednak, jak pokazuje sprawa MH17, ta technika tylko kupuje czas.
Wielki tydzień dla prawdy o MH17
Miniony tydzień był wielkim tygodniem dla wszystkich, którzy chcą, aby w tragicznej sprawie MH17 zwyciężyły prawda i sprawiedliwość.W czwartek międzynarodowy Wspólny Zespół Śledczy (JIT) przedstawił ustalenia dowodzące, że „wszystkie pojazdy w konwoju przewożącym pocisk należały do rosyjskich sił zbrojnych” – a dokładniej: śledczy ustalili, że pocisk pochodził z 53. brygady przeciwlotniczej stacjonującej w rosyjskim mieście Kursk, niedaleko rosyjskiej granicy z Ukrainą.
W piątek międzynarodowy zespół dziennikarzy śledczych przedstawił ustalenia, które po raz pierwszy ponad wszelką wątpliwość ujawniają tożsamość oficera rosyjskich sił zbrojnych ponoszącego bezpośrednią odpowiedzialność za incydent. Podejrzany, który do piątku znany był jedynie pod pseudonimami „Orion” i „Andrei Ivanovich”, został zidentyfikowany jako Oleg Władimirowicz Iwannikow, urodzony 2 kwietnia 1967 roku, dowódca w rosyjskim wywiadzie wojskowym GRU. Artykuł Bellingcat opisuje z drobiazgową dokładnością dochodzenie oparte na otwartych źródłach, przeprowadzone przez międzynarodowy zespół dziennikarzy, które koncentrowało się wokół rozmów telefonicznych, w których „Orion” m.in. mówił o przeciwlotniczym zestawie rakietowym Buk oraz o planach rozpoczęcia „zestrzeliwania [ukraińskich wojskowych] samolotów” zaledwie kilka dni przed zestrzeleniem MH17.
Podejrzany Oleg Władimirowicz Iwannikow.Zgodnie z niezależnymi śledztwami dziennikarskimi jest on dowódcą w rosyjskim wywiadzie wojskowym GRU. Obraz: Bellingcat.
Warto zauważyć, że fakty dotyczące rosyjskiej 53. brygady przeciwlotniczej jako źródła pocisku, który zestrzelił MH17, zostały już dawno upublicznione przez tę samą międzynarodową grupę dziennikarzy, która w piątek przedstawiła tożsamość rosyjskiego oficera GRU. W istocie wszystkie kluczowe dane, które Bellingcat oraz międzynarodowi partnerzy tej grupy prezentowali na przestrzeni ostatnich lat, zostały później potwierdzone przez oficjalnych śledczych. To dodaje dodatkowej wiarygodności nowym ustaleniom dziennikarskim i przypomina o sile, jaką dysponują współczesne śledztwa open source prowadzone przez podmioty społeczeństwa obywatelskiego.
Kreml nadal trzyma się dezinformacji
Kreml nie był w stanie obalić żadnego z ustaleń przedstawionych w ubiegłym tygodniu przez śledczych i dziennikarzy. Prezydent Putin zareagował, odwołując się do rzekomego istnienia „kilku wersji” wyjaśniających, co się stało, czyli do tych samych zasłon dymnych dezinformacji, które teraz zostały skutecznie rozebrane na czynniki pierwsze.Nie mniej wymowne jest to, że kremlowski oficjalny kanał propagandowy Sputnik postanowił opublikować swoją historię pod nagłówkiem „‘Nie jesteśmy jeszcze gotowi’: Czego śledztwo w sprawie MH17 nie omówi” – klasyczny przykład dezinformacji, z manipulacyjną próbą zasugerowania, że śledczy nie osiągnęli jasności, oraz by rzucić na nich podejrzenie, że w jakiś sposób spiskują, aby ukryć fakty przed opinią publiczną.
Od dnia zestrzelenia MH17 rosyjskie władze i prorządowe, prokremlowskie media rozpowszechniają dezinformację na temat tej tragedii. W grudniu 2017 r. w rosyjskiej telewizji państwowej przedstawiono dwa nowe kłamstwa.
Wezwanie Rosji do przyjęcia odpowiedzialności
Miniony tydzień stał się także tygodniem, w którym przywódcy społeczności międzynarodowej po raz pierwszy zdecydowali się formalnie pociągnąć państwo rosyjskie do odpowiedzialności za zbrodnię, która zabiła 298 niewinnych cywilów, w tym 80 dzieci. W imieniu Unii Europejskiej wysoka przedstawiciel Federica Mogherini wezwała Rosję „do przyjęcia odpowiedzialności” w oświadczeniu nawiązującym do wspólnego oświadczenia przedstawionego tego samego dnia przez rządy Holandii i Australii, w którym „oba kraje uznają Rosję za odpowiedzialną za jej udział w zestrzeleniu lotu MH17”.Także inni poszli w ich ślady, w tym Stany Zjednoczone oraz NATO.
Ponieważ konta komunikacyjne zostały dramatycznie przekroczone wskutek nadmiernego stosowania dezinformacji, Kreml mierzy się teraz z donośnym wezwaniem społeczności międzynarodowej do „pełnej współpracy ze wszystkimi wysiłkami na rzecz ustanowienia odpowiedzialności”.
Pięć faktów o prokremlowskiej kampanii dezinformacyjnej dotyczącej MH17 i o tym, jak została zneutralizowana:
- Już do ubiegłego lata prokremlowskie media rozpowszechniły siedem różnych zasłon dymnych, aby ukryć prawdę.
- W grudniu rosyjskie media państwowe dodały dwie dodatkowe narracje dezinformacyjne.
- W marcu tego roku prawdziwa tożsamość „Carlosa, hiszpańskiego kontrolera ruchu lotniczego” – centralnej postaci w jednej z najważniejszych narracji dezinformacyjnych – została ujawniona przez dziennikarzy śledczych.
- Łącznie unijna grupa zadaniowa East Stratcom Task Force zebrała ponad 60 przypadków dezinformacji wspominających lot MH17.
- Śledztwa Bellingcat oparte na źródłach otwartych, których ustalenia były konsekwentnie potwierdzane przez zespół JIT oficjalnych międzynarodowych śledczych, systematycznie obalają kremlowską kampanię dezinformacyjną i przedstawiają rzetelny obraz wydarzeń, które doprowadziły do zestrzelenia lotu MH17.Wszystkie materiały zostały przedstawione w kompleksowej formie na stronie internetowej Bellingcat. Rosyjski partner Bellingcat, niezależne rosyjskie medium The Insider, udostępnił rosyjskiej opinii publicznej podobne ustalenia w języku rosyjskim
