Świadomość wokół Mistrzostw Świata: pięć rzeczy, które warto wiedzieć o propagandzie w Rosji
Miliony Rosjan z niecierpliwością oczekują na powitanie gości z całego świata podczas Mistrzostw Świata FIFA 2018. Z dumą pokażą swój kraj z jak najlepszej strony i podzielą się emocjami związanymi z grą, która jednoczy niemal wszystkie państwa świata.
Jednak wraz z kibicami i piłkarzami przyjadą ekipy filmowe i dziennikarze, z których wielu odwiedzi Rosję po raz pierwszy. Można się spodziewać, że rosyjskie władze wykorzystają tę okazję do promowania pozytywnego wizerunku kraju – jak rządy zazwyczaj czynią przy takich wydarzeniach. Jednak rosyjskie władze prawdopodobnie wykorzystają tę okazję także po to, by wziąć na cel tych dziennikarzy za pomocą części ich klasycznej dezinformacji.
Zwiększanie odporności
Różne międzynarodowe grupy rzecznicze już zintensyfikowały swoją komunikację, aby zwiększyć świadomość wśród dziennikarzy na temat problemów, z jakimi mierzy się rosyjskie społeczeństwo, w szczególności w obszarze praw obywatelskich i praw człowieka.Na przykład prace te doprowadziły do opublikowania dwóch podręczników przeznaczonych dla profesjonalistów medialnych, którzy będą relacjonować Mistrzostwa Świata w Rosji: Przewodnik praw człowieka dla reporterów: Mistrzostwa Świata FIFA 2018 w Rosji autorstwa Human Rights Watch oraz Podręcznik dla dziennikarzy relacjonujących Mistrzostwa Świata 2018 w Rosji, opublikowany po angielsku przez grupę norweskich organizacji pozarządowych, w tym Amnesty International Norwegia oraz Norweski Komitet Helsiński.
Prokremlowska dezinformacja
Choć prawa człowieka są w Rosji poważnym problemem, nie jest to jedyny obszar budzący obawy dla rosyjskich komunikatorów rządowych i prokremlowskich mediów. Na podstawie niemal trzech lat cotygodniowego raportowania i analiz dotyczących prokremlowskiej kampanii dezinformacyjnej zidentyfikowaliśmy pięć różnych rodzajów problematycznych przekazów, które — naszym zdaniem — władze rosyjskie oraz kontrolowane przez nie media prawdopodobnie będą próbowały rozpowszechniać w związku z Mistrzostwami Świata FIFA.
Szereg różnych czynników sprawia, że Rosja jest jednym z najbardziej nie wolnych i najbardziej kontrolowanych przez państwo środowisk medialnych na świecie.
„Sport nie powinien być o polityce”
Wielu zgodzi się, że idealnie byłoby, gdyby sport i polityka były trzymane oddzielnie.Prezydent Putin wielokrotnie wysuwał to twierdzenie, na przykład w wywiadzie dla ABC News w maju 2017 roku, gdzie powiedział, że „sport […] nie ma nic wspólnego z agendą polityczną i nie powinno tak być”. To stwierdzenie staje się jednak problematyczne w świetle trwającej rok kampanii politycznie motywowanych ataków, mających na celu zdyskredytowanie międzynarodowych organizacji antydopingowych przez grupę hakerów, którą rządy państw zachodnich i eksperci ds. bezpieczeństwa powiązali z władzami Rosji. Najnowsza z tych operacji „zhakuj i oskarż” została przeprowadzona przeciwko Szwedzkiej Konfederacji Sportu.
„Rosja uznała problemy, jakie kraj miał z dopingiem”
Rosyjskim sportowcom zakazano rywalizacji pod rosyjską flagą podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Pjongczangu z powodu systemowej manipulacji przepisami antydopingowymi w Rosji podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Soczi w 2014 roku.Zamiast jednak uznać problem, w mediach kontrolowanych przez Kreml jest on systematycznie przedstawiany jako antyrosyjski spisek i „wojna przeciwko Rosji”.
Ten film pokazuje, jak analityk Ben Nimmo – jego definicja propagandy jako „czterech D – dismiss, distort, distract and dismay” – zostaje przełożona na rosyjskie przekazy dotyczące zakazu udziału Rosji w igrzyskach olimpijskich w rosyjskiej telewizji.
„Międzynarodowa krytyka korupcji, demokracji i wolności prasy w Rosji jest przesadzona”
Liczby mówią jasno: Rosja zajmuje 135. miejsce na 180 w Indeksie Percepcji Korupcji Transparency International. Rosja zajmuje 148. miejsce, również na 180, w Światowym Indeksie Wolności Prasy.I wynik demokracji Rosji wynosi 6,61, przy czym 1 oznacza najbardziej demokratyczny, a 7 najmniej demokratyczny, według Freedom House.
Dezinformacja jest wykorzystywana do ukrywania naruszeń praw człowieka, do odwracania uwagi odbiorców od faktów oraz do zastraszania i fałszywego przedstawiania rosyjskich obrońców praw człowieka oraz międzynarodowych organizacji pozarządowych jako zdrajców, którzy działają jako agenci obcych rządów.
I istnieje bezpośredni związek między atakami medialnymi na społeczność LGTBI a tym, co wydarzyło się w czerwcu 2016 roku, kiedy członek komitetu wykonawczego Rosyjskiego Związku Piłki Nożnej, Władimir Markin, pochwalił rosyjskich kibiców piłkarskich za atakowanie innych kibiców, ponieważ jak on to widzi, „[Europejczycy] są zaskoczeni, gdy widzą prawdziwego mężczyznę wyglądającego tak, jak mężczyzna powinien wyglądać.Są przyzwyczajeni do widoku „mężczyzn” wyłącznie na paradach gejowskich”.
„Zachód nie traktuje Rosji sprawiedliwie”
Rosyjskie media państwowe będą upierać się, że problem w relacjach między Rosją a Zachodem nie wynika z nielegalnej aneksji Krymu przez Rosję ani z tego, że Rosja szerzej łamie fundamentalne, uznane na arenie międzynarodowej zasady.
Zamiast tego rosyjska telewizja państwowa aktywnie promuje historie o tym, że Zachód ma antyrosyjską obsesję, tzw. „rusofobię”, i że te rzekome nastroje stoją za wyzwaniami w relacjach.Na przykład po otruciu Skripala w Salisbury media prorosyjskie (prokremlowskie) twierdziły, że incydent był w rzeczywistości wyreżyserowany w celu stworzenia pretekstu do zachodniego bojkotu Mistrzostw Świata FIFA.
W rosyjskich mediach państwowych twierdzono, że sprawa otrucia Skripala w Salisbury jest w rzeczywistości operacją mającą na celu zmobilizowanie bojkotu Mistrzostw Świata FIFA.
Jeśli weźmie się pod uwagę, że międzynarodowe organizacje sportowe są w rosyjskich mediach często określane jako antyrosyjska „anglosaska mafia sportowa”, jasne jest, że międzynarodowe wydarzenia sportowe, takie jak Mistrzostwa Świata FIFA, stwarzają okazję do sztucznego podsycania błędnego przekonania, że Rosja jest ofiarą międzynarodowego spisku.
„A czemu by nie oglądać Mistrzostw Świata na RT, rosyjskim anglojęzycznym kanale telewizyjnym?”
RT (Russia Today), które nadaje po angielsku, ale także po francusku, arabsku i hiszpańsku, systematycznie rozpowszechnia nieprawdziwe informacje, czasem w krępujący sposób.Redaktor naczelna RT mówi o kanale jako o organizacji wojskowej i, jak wszystkie rosyjskie media państwowe, otrzymuje instrukcje od rosyjskiego rządu dotyczące tego, jakich linii redakcyjnych należy przestrzegać.
Przeczytaj nasz artykuł o trzech rzeczach, które powinieneś wiedzieć o RT i Sputniku.
Górne zdjęcie: Youtube
Aktualizacja: We wcześniejszej wersji tego artykułu błędnie przypisaliśmy cytat („[Europejczycy] są zaskoczeni, gdy widzą prawdziwego mężczyznę wyglądającego tak, jak mężczyzna powinien…”) Igorowi Lebiediewowi. Cytat jest teraz prawidłowo przypisany innemu członkowi komitetu wykonawczego Rosyjskiego Związku Piłki Nożnej, Władimirowi Markinowi.
